2017-10-31

Jahja Lluka:Nata e kristaltë(Kristallnacht)

Image result for jahja lluka

Jahja Lluka



Me 7 nentor 1938 një djalosh i ri hebrejë qëlloi për vdekje diplomatin gjerman Ernst vom Rath në Ambasadën Gjermane në Paris.

 Akti vjen si pasojë e revoltimit të tê riut si pasojë e torturave që kishte fillu të shfaq regjimi nazizt ndaj popullatës hebreje. Familja e të riut ishte dëbuar dhunshëm për në Poloni me urdhër të autoriteteve naziste.

Ngjarja bëri bujë në shtypin ndërkombêtar dhe bota që nga ajo natë u fut në panikë.Dyqanet filluan të mbuloheshin me grafite antisemite.

Ministri gjerman Joseph Goebbles urdhëroi që lajmi për vrasjen e Rathit tê jetë në të gjitha ballinat e gazatave ditore gjermane.Kjo vrajse u përdor si pretekst nga autoritet naziste për të nisur torturat dhe shfarosjen e komunitetit hebre në Gjermani dhe Evropë.

Ishte nata e 9 nëntorit të vitit 1938, kur nazistët gjermanë filluan terrorin ndaj hebrejve në Gjermani dhe Austri. Në këtë natë të kobshme për popullin hebrejë por edhe për gjithë njerëzimin u dogjën më shumë se dyqind sinagoga,u përdhosën varrezat e hebrejve dhe u thyen gjithë dyqanet e tyre.

 Nga gjithë xhamat e thyer dhe të rënë nëpër tokë, që dukeshin si kristale në atë natë mizore 9 nëntori njihet në historinë moderne të njerëzimit si nata e kristaltë.(Kristallnacht).  
            
 Kështu ishte fillimi i njëres ndër tragjeditë më të mëdha të epokës moderne që njehë bota.Atëherë kur mendohej se Evropa arriti nivelin e qytetërimit, pikërisht Evropa i servoi botës skena horror të cilat arritën ti krijojnë mendjet e çmendura nga manitë e vetadhurimit .

Ndryshe prej popujve të tjerë që i bënë bashkëfajtor në këtë çmenduri, populli hebrejtë e pat një derë të hapur dhe të sigurtë.

Politika shqiptare në krye me Mbretin Zog nuk pranoi që të vuloset me vulën e krimit. Njashtu dhe populli i përvuajtur shqiptar hapi zemrën për popullit hebre.U mundësi sigurimi i tyre por edhe heqja e vizave në mënyre që të shpëtonin sa ma shumë jetë.

Ishin mijëra familje hebreje që u futën dhe qëndruan në të gjitha trojet shqiptare. Ata u strehuan, u mbrojtën por nuk ekziston një rast në histori që shqiptari ta dorëzojë një hebre në duart e autoriteve gjermane.
Shqiptari e ka zakon që mikun dhe mysafirin ta ruajë edhe në qoftê se kjo I kushton me jetë. Në vitin 1934, ambasadori amerikan në Shqipëri,

Herman Bernstain shkruan: " Nuk ka gjurmë të diskriminimit të hebrejve në Shqipëri, sepse Shqipëria del të jetë një nga trevat e rralla në Evropë sot,ku paragjykimi dhe urrejtja fetare nuk ekziston, edhe pse vetë shqiptarët janë të ndarë në tri besime fetare."

*****


Jahja Lluka u lind më 17 mars 1952, në Pejë, ku e përfundoi edukimin fillor dhe atë të mesëm, ndërsa studimet e larta të Elektroteknikës i vijoi në Zagreb.

Pas kthimit nga Zagrebi, studioi në Shkollën e Lartë Komerciale në Pejë. Magjister i maredhanjeve nderkomtare. Në vitin 1989 filloi aktivisht të merret me angazhimet kundër ndryshimeve kushtetuese të Kosovës.

Në vitin 1990, pas protestave të shumta në qytetin e Pejës, themeloi së bashku me shumë shokë Shoqatën për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur nga Trojet e Veta, ndërsa në Kuvendin e Parë të Shoqatës u zgjodh kryetar, post të cilin e mban edhe aktualisht.

Me largimin me dhunë të punëtorëve shqiptarë nga puna, nga ana e ish-regjimit të dhunshëm serb, u paraqit nevoja për krijimin e një subjekti i cili do të ndihmonte shumë familje të cilat vuanin edhe për kafshatën e gojës.

Z. Lluka, bashkë me veprimtarë të tjerë pejanë, themeloi Këshillin e Solidaritetit, këshill ky i cili ndihmoi minatorët e “Trepçës”, të Goleshit, të Kishnicës, të Fabrikës së Municionit në Skënderaj si dhe grumbulluan e dhanë pagat e para për arsimtarët shqiptarë të Komunës së Pejës. Në vitin 1995 u burgos nga regjimi serb, pas organizimit me shumë shokë të përpjekjeve për armatosjen e shqiptarëve të Kosovës për t’u vetëmbrojtur nga hordhitë serbe.

Ka bërë disa vite burg në Burgun e Dubravës, të Lipjanit, të Pejës dhe të Pozharevcit. Është edhe krijues letrar.

Ka botuar përmbledhjet me poezi “Edhe ti Atdhe” dhe “Vargje vetmie” librin faktografik “Shpërngulja e shqiptarëve nga Peja dhe rrethina 1912/1994” dhe Monografin “Për Shtetin tim, Kosovën”.

Aktivitet e tij nëpër vite: • Themelues i Shoqatës për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur nga Trojet e Veta (1990);

• Themelues i Këshillit të Solidaritetit në Pejë dhe Kryetar i sajë (1990);

 • Themelues i Partisë Republikane të Kosovës dhe nënkryetar i saj;

• Themelues i Odës Ekonomike të Kosovës;

 • Anëtar i Kryesisë së Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)

 • Shef i Kabinetit të Kryeministrit të Kosovës z. Ramush Haradinaj (2004/2005);

• Shef i Kabinetit dhe Këshilltar i Kryeministrit Bajram Kosumi;

• Këshilltar i Kryeministrit Agim Çeku; • Është anëtar i Shoqatës së të Burgosurve Politikë të Kosovës.

 • Themelues i çmimit “Hasan Prishtina” i cili ndahet për merita të veçanta për pengimin e pastrimit Etnik të Kosovës dhe për krijimin e kushteve për kthim, (deri me tani ky çmim ju ka nda:

Nënës shqiptare – nënë e cila ka lind 16 fëmij dhe të gjithë kanë qendruar në Kosovë,

Presidentit Klinton,

 Kryeministrit Tony Bler,

Sekretares se shtetit znj. Olbrait,

 Familjes Jasharaj,

 Familjes Haradinaj,

Gjeneralit Klark,

Ambasadorit Voker dhe Ambasadorit Wisner);

 Botimet:


• Shpërngulja e Shqiptarëve nga Peja dhe Rrethina – 1912 – 1994

• Përmbledhje me poezi “Malli i Atdheut”
• Përmbledhje me poezi “Vargje Vetmie”
• Monografi – “Për Shtetin Tim, Kosovën”

Etj.

“…NE DESHMINE E FLORI BRUQIT RREZOHET FYTYRA E ZEZE E KRIMIT TE PANDESHKUAR…!”

Image result for zef pergega


ZEF PERGEGA

Shkrimtari shqiptar Flori Bruqi nuk eshte vetem nje deshmues rastesor i“krimeve te pandeshkuara” te kohes se prangave dhe te genocidit te tmerrshem njerezor, i mbuluar dhe i fshehur tinezisht e djallezisht nga fraku prendimor, por ai eshte nje harkatar muskuloz qe me shigjeten e tij qellon ashper e ne shenje mbi shpirtin e lig. Shpirt qe ka kapluar syte e djallit dhe eshte ulur kudo sidomos ne ulesen e padrejte te njeriut te forte, tradhetar dhe antishqiptar.



Me ato c’fare kam lexuar me krijojne bindjen se Bruqi me hapin e tij u tregon shetitoreve te Prishtines dhe kalimtareve te heshtur ne boten e tyre, here-here indiferente e dikush i permbytyr ne dyfin e alkolit dhe gjinjeve jashte te nates, ngase shpejt bre bac e harruan kengen e lirise e aq me keq si uje i holluar roze, gjaku i deshmoreve po ju duket, e nje lyps ushtar i UCK-se shtrine doren me lot ne sy…se jeta e pandeshkushmerise eshte jeta e tiraneve, krimineleve…te cilet kane marre me force te drejten e qytetarise ngase cdo dite ne kalendarin e vitit shenon alarmin e shterrjes se revoltes.

Shkrimtari Bruqi eshte nje cekic i rende mbi koken e shemtuar te kohes se lige qe e lame pas, por qe plaget e pandeshkueshmerise se saj na ndjekin pas e po na degjenerojne udhen dhe shpresen.

Ai ka plotesisht te drejten e Zotit, kur konstaton se edhe ne boten e lire, madje edhe ne katedra te larta, te cilat paguhen per te mbrojtur drejtesine dhe lirine e tjetrit e shkelmojne ate me sjellje autoritari dhe pa guxuar te kerkojne falje e pa u ndeshkuar, duke parapelqyer me pare te fusin duart ne serat e droges dhe krimit…aty ku i dhjamur eshte ceku i shperblimit!

Botaka nevoje per shkundje, mbasi kesaj peme jane krimbur rrenjet dhe frytet, jo me revolucione permbyse, por me shtrydhjen e cibaneve te qelbit, te cilet kane prekur rende frymemarrjen e lire te institucioneve te drejtesise edhe ne boten e lire, ndaj se krimi i pandeshkueshem eshte i lire dhe ndikues ne jeten personalee ne voten e qytetarit burg! Bruqi eshte nje ze, eshte nje klithme qe i bie malit e nuk bezan, eshte nje dige qezemerimin e lumit don ta ktheje ne drite…

Ne jeten time ne pergjithesi dhe ate mergimtare ne vecanti nuk me eshte dhene rasti qe pertej vuajtjeve dhe dhimbjes qe kam per humbjen e indentitetit te kultures, trdites e gjuhes shqipe ne Amerike, te provoj emocione nderimi mbasi berthama e nencmimit ka nje prapavije genocide te fshehte nga strukturat e ngritura nga shteti shqiptar, te cilat marrin orjentime nga trupi diplomatik, nga Athina e Beogradi per idete dhe praktikat e tyre ne dem te kombit tone, gropcelula nga shqiptaret e Amerikes u bejne sherbime falas dhe me pagese, por qe mberritja e librit te Flori Bruqit “Deshmi e krimit te pandeshkuar!” me beri te ndjehem krenar te pakten mes njerezeve te letrave dhe i vlersuar qofte per to fjale te theshta prej zemre se tij: ”Mikut tim…Zef Pergeges!”


Patriotizmi jo real shqiptar mendon se bashkimi kombetar vjen vetem duke tund flamurin dhe duke shqyer mikrofonin neper aktivitete me fjale patetike se kush te dale me i dijshem dhe me i zoti ne syte e te tjereve pa bere kurre nje veper atdhetare vetem duke i sherbyer me pervujteri tradhetareve.

 Por shkrimtari brilat shqiptar Flori Bruqi mendon se bashkimi kombetar vjen duke pastruar shoqerine nga droga e krimi per te qene sherbetore besnike te kujteseskombetare, te kontributeve te heronjeve e martireve qe dija te prije dhe kurre suxhuket e matufet te drejtojne shtetin dhe diplomacine.

 Bruqi me krijimtarine e tij eshte nje kronikan skrupuloz, i cili me penen e tij i rrezon mitet dhe legjendat prej balte te ngritura ne histori nga arkitektura sllave per token tone.

 Por njehresh ai eshte nje kineast i mrekullueshem qe ngjarjet dhe faktet e tragjizmit, te cilat luheshin me zjarr e hekur ne korriz te kosovarit, nuk i shikon nga llogorja me flamur te bardhe, por ai ka filmuar lakuriqsisne e krimit sllav pa bere shume komente e ilustrime por ashtu cubullak sic jane e sic vijne ne sekuencat e krimit politik e paramilitar.

Kasaphana eshte aty ne brinje, ne mal, ne shesh, ne familje ne pranga e ne burgje, si llave zifti mbi shpirtera te etur per liri e per pragun e token qe trashegim ua lane te paret…eshte aty ne shpirtin e revoltes studentore e intelektuale mbi zerin e fjales se lire…

Flori eshte bir gurit te guximit. Kujteses kombetrae i duhen heronje te fjales se vertete. E ai e ka shenjteruar ate duke i dhene syve te saj drite e vision…

Ne librin e tij ai pershkuan skena e ndodhi te paimagjinueshme per mendjen njerezore, cuditerisht te pabesueshme edhe per ata qe duhet ti besojne sic eshte rraca perendimore.

Varre masive, femije te prere gjymtyresh dhe te hedhur ne vorben e ushqimit, nena me bark te care me foshnje palindur e therur me bajonete…tmerre pafun si ne prehistori para nje bote qe quhet e lire e qe luan poker me ftkeqesine e kombeve te vegjel.

Na kujtohet te gjithve cfare ndodhi ne disa shtete prendimore si ne Angli…e ne France nga terrorizmi islamik e bota u ngrit ne kembe edhe Amerika edhe pse francezet jane antiamerikanet me te shfaqur qe kemi pare (mjafton te shkosh ne aeroportin e Parisit e njeriu me pasaporte amerikane ndjehet ne nje poshterim te vertete te dinjitetit te tij si njeri)

I duhet rritur ndera Bruqit, i cili eshte njehere me forcen e argumentit ne kete liber nuk harron, por ne rend te pare thekson rolin e SHBA ne ushtrimin e te drejtave nderkombetare per ta shpetuar popullin e Kosoves, sic ne fakt e shpetoi nga kthetrat e arushes se zeze. Libri i Bruqit eshte bisturia dhe autopsia e krimit bashke me autoret e saj ne popullin e Kosoves dhe pa i trembur syri ka mbledhur faktet ne me shume se 200 burime autoktone, duke ia percjellur kohes qe ti lidhe kohet per brezat si deshmi realiteti per te mos harruar.

Nje merite te padskutueshme ka Flori mbasi sherbesen e shenjte ndaj kujteses kombetare kerkon ta udheheqe e ta celebroje vete, duke i shkruar librat me doren e vete pa ia marre doren askujt ne menyre qe kur te vije koha e ftohur nga harresa te tjeret sidomoss te huajt te mos vendosin mbi fatin e historise tone. Ai ne kete linje nuk harron te evidentoje mendimin elitar te shume figurave kombetare si ato ne Kosove e Shqiperi, ku duhet ti mbaje syte gjenerata e te lutet si para shenjteve pa celur agimi i dites se re, per te kuptuar nga vijme, kush jemi e kah duhet te shkojme.

E mbara buron prej zerit te tyre. Ata jane princat e bardhe te vetedijes kombetare. Te mos i nencmojme, bucet zeri I autorit, ndaj kemi mbetur nen qylimin e pluhurosut sulltanor. Te mencuri duhet ti ndjekim: “Mosi godit ne menyre te vdekshme!”


Shikoni nje fakt rrenqethes. Kur shqiptareri ia moren token nga reforma agrare nuk u vra asnjeri, por kur ia kthyen u vrane 8. 500 vete. Ne Kosove jane vetevraree 1020 vete pas vitit 1998 ndesa nga viti 1945-1990 u vetevrane vetem 10 prej tyre….

Porf .E. Ymeri citon se mediokriteti eshte nje toke pjellore per lulezimin e djallesise dhe genjeshtres, hajduterise, hipokrizise e mediokritetit, karrierizmit dhe mashtrimit, grabitjes se pasurise se tjetrit…tradhetise!”

O sa fjale te zeza mbi gjethet e pemes te shpirtit te shqiptarit dhe kosovarit kane rene duke e fashitur per vdekje…por pa kaluar derrasen e kraharotit te poetit Flori Bruqi me shoke shume! Po rrezohet nje xhami ne Beograd, por po kerkohet legjimiteti ikishes serbe ne oborr te Prishtines ku eshte dija universiteti!

Po Flori Bruqi nuk mund te mos denoncoje tradhetine e atyre qe shkojne ne tribunale nderkombetare “ne emer te poullit” kur ai eshte ne gjume. S’ka atdhetarizem nen kembet e nenshtrimit! Ky eshte zeri deshmues i Flori Bruqit.

 Enderra e princit te polifonise Lefter Cipa eshte ajo sa hap krahet shqiponja e ajo eshte toka ime thote Fliori Bruqi. Prof. Ymerit i shkon pershtat te sjelle vargjet e kengetares Marie Lalcajt dhe Pellumb Vincajt per te permbush idene e librit te Flori Bruqit

Na ndane zjarri e na ndane pragu
Na bashkon gjuha dhe gjaku
Trojet therrasin me nje za
Pa u bashku s’durohet ma
Ka ardh koha qe kem dashte
Kenge e zemra me i ba bashke!

E Flori me kete liber eshte kenga, zjarri, gjuha dhe gjaku i bashkimit eshte flamuri edhe nuri, per te cilin me te drejte prof Eshref Ymeri shkruan:

“Flori Bruqi eshte nje figure e shquar me pergatitje enciklopedike, si nje intelektual erodit, i cili e ka kryer e do te vazhdoje ta kryej detyren e shenjteruar para kombit shqiptar!”

Me nje njeri si Flori Bruqi fytyra e krimbitte pandeshkuar bie nga froni i perandorit…!

Detroit, 31 tetor 2017

2017-10-30

Avokat Spartak Ngjela : SHBA do sjellë marinsat! Ylli Manjani: Jo nuk vijnë



Avokat Spartak Ngjela mendon se amerikanët do e marrin seriozisht luftën ndaj korrupsionit në Shqipëri. “Që nga viti 1945 shqiptarët kanë jetuar në një kohë të shkuar dëm

Pse? Sepse janë drejtuar nga ligësi injorantësh që kanë dhunuar popullin e vet për një pushtet abstrakt që as vetë nuk e kanë ditur se çfarë ju duhet.

Nga Enver Hoxha te Edi Rama, shqiptarët janë drejtuar nga marrëzia që s’krijon dot asnjë vlerë kombëtare përveç shkatërrimit shpirtëror dhe material të shqiptarëve.

Më aktuale është marrëzia Berisha- Rama, të cilët, pasi u ndanë me njëri-tjetrin ashpër nga marrëzia për pushtet që kishte secili, erdhën më në fund dhe u bashkuan nga marrëzia e degraduar që të destabilizojnë Shqipërinë për të shpëtuar veten nga goditja antikorrupsion që po ju vjen nga Amerika.

Po, të dy bashkë, janë peshë shumë e lehtë. “Ngrihuni dhe bjeruni!” – iu tha shqiptarëve ambasadori amerikan njëlloj si Fan Noli në vitin 1930. Më hapur nuk bëhet, sepse kjo kuptohet: “bjeruni se na keni ne”!

Atëherë, Edhe Saliu edhe Rama janë pa shpresë. Nuk e mbrojnë dot gjënë e vjedhur. Ja, ky është sekreti, por ata mendojnë se do ta mbrojnë duke destabilizua Shqipërinë.

Kjo është injorancë: njëlloj si ajo që tregojnë në drejtimin e shtetit, të cilin vetëm e kanë vjedhur.

Shqipëria është vend anëtar i Natos. Prandaj politika amerikane e ka të drejtë të ruajë stabilitetin shqiptar, sepse ndërkohë ajo është në luftë politike me Rusinë në këtë zonë.

Deri me marinsa ka të drejtë normale Amerika të ndërhyjë për ruajtjen e stabilitetit në Shqipëri, kundër forcave politike të korruptuara që, për të ruajtur vjedhjen e tyre, kërkojnë destabilizim të Shqipërisë me anë të Rusisë.

Kaq naivë janë këta të korruptuar sa venë të rrezikojnë veten deri në një penalitet ekstrem?” shkruan Ngjela në FB.

Por ish-ministri i Drejtësisë, Ylli Manjani thotë se nuk beson se do zbarkojnë aleatët.

“Vetting për të tërë….

Vetëm për shkaktarët e të gjithë të këqijave, politikën, nuk ka vetting! Të gjithë të tjerët kërcënohen me vetting!

Gjykatës, prokurorë, administratorë publikë dhe policë; të gjithë janë nën kërcënimin e vetting-ut!

Ndërkohë punët e shtetit, që natyrshëm duhet ti kryenin “të kërcënuarit”, tashmë i kryejnë shkaktarët e të keqes: POLITIKANËT! Kulmi!

E thonë pastaj se “po bëjnë shtet”. Pika i rëntë edhe këtij shteti, që nuk lëviz po nuk urdhëroi politikani!

Ndërkohë njerëzit presin të flasë Ambasadori X. Presin të “zbarkojnë aleatët”…. Kulmi! Që në ‘45 ky avaz! Po aleatët hiç!

Nuk vijnë more jo! Mblidhni mendjen e shtrengoni politikanët që votoni këtu! Ata e kanë në dorë!

Nëse nuk i vettoni, të paktën mos i votoni! Bëni atë që keni në dorë!

Ndërkohë ata zyrtarë që i kanë shërbyer politikanëve, u bëftë mirë vettingu! Se vetëm ata do e “hanë”. Parelinjtë do ja hedhin, si gjithmonë,” shkruan Manjani në FB.

Zv/kryeministri dhe ministri i jashtëm i Kosovës, Behgjet Pacolli merr konfirmimin e mbështetjes së Turqisë për Kosovën



Në ditën e parë të vizitës në Ankara,Behgjet Pacolli kërkoi nga homologu turk Mevlut Cavusoglu, që Turqia të shfrytëzojë autoritetin për të kërkuar nga Serbia që të zhbllokojë linjën e interkoneksionit Kosovë-Shqipëri
Ai kërkoi mbështetje nga Turqia edhe për dialogun ndërmjet dy vendeve, që sipas tij, vitin që vjen mund të ketë marrëveshje të paqes mes të dy shteteve. Pacolli kërkoi nga Turqia më shumë në Kosovë sidomos në agrobiznes, në mënyrë që vendi të mos varet nga produktet një burimore që vijnë nga Serbia.
“Në Kosovë në vit hyjnë mbi 1 miliard euro prodhime ng Serbia dhe interesi i Kosovës është që të mos varet nga produktet një burimore, andaj Turqia mund ta bëjë ndryshimin”, tha Pacolli.
Ndërsa kryediplomati turk, Mevlut Cavusoglu tha se Turqia do të vazhdojë të lobojë për Kosovën në arenën ndërkombëtare derisa premtoi intensifikim të raporteve ekonomike mes dyja vendeve.
“Do të nxisim bizneeset tona për të bërë më shumë investime në Kosovë dhe rritja ekonomike e Kosovës është prioritet i yni. Ligji për investime strategjike i miratuar nga Kosova u mundëson bizneseve turke që të sjellin më shumë investime atje. Në takimet që bëmë sot biseduam edhe procesin e ratifikimit të marrëveshjes për tregti të lirë dhe besoj që në të ardhmen raportet mes Kosovës e Turqisë do të jenë të një niveli akoma më të madh. Biseduam po ashtu për disa masa që janë marr për sa i përket luftës me orgnizatën e Fetullah Gylenit. Dhe është e natyrshme që edhe Kosova të përfshihet në këto masa sepse është e papranueshme që në Kosovë të ketë një organizatë të tillë”, tha Mevlut Cavusoglu, ministër i jashtëm i Turqisë.
Gjatë ditës, diplomati kosovar u prit edhe nga kryetari i Kuvendit të madh të Turqisë, Ismail Kahraman. Ai bëri nderime edhe para varrit të themeluesit të Turqisë moderne, Kemail Ataturk. Të premten, Pacolli do të pritet edhe nga kryeministri i Turqisë, dhe do të marrë pjesë në forumin që do të mbahet mes bizneseve të Kosovës dhe të Turqisë.

Presidenti i Kosovës, Hashim tregon se cilat ishin kërkesat e tij në takim me zëvendëspresidentin amerikan, Mike Pence




Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, pati udhëtuar ditë më parë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ku ishte takuar me zëvendëspresidentin amerikan, Mike Pence, në Shtëpinë e Bardhë. Thaçi tregoi se cilat ishin kërkesat konkrete të tij për administratën amerikane dhe çfarë përgjigje mori nga Pence

“Raportet e Kosovës me SHBA-në do të mbesin përgjithmonë speciale. Raporte të respektit reciprok, por edhe falënderuese të shqiptarëve për SHBA”, tha presidenti Thaçi, në Zona e Debatit në Klan Kosova.

“Jam takuar edhe me ish-zëvendëspresidentin Joe Biden, por natyrisht se vizita ime ka qenë zyrtare tek zëvendëspresidenti Mike Pence”.

“Administrata e SHBA-ve është e fokusuar për Kosovën dhe paqen e stabilitetin në rajonin tonë, por edhe fuqizimin e pavarësisë dhe sovranitetin e Kosovës”, tha ai.

“Fokusimi i administratës së re Trump është i tillë dhe këtë ma konfirmoi edhe Pence në takimin tonë në Shtëpinë e Bardhë. SHBA do të ketë një përfshirje më dinamike dhe të drejtpërdrejtë në dialogun në Bruksel. Pence konfirmoi angazhim më aktiv, më konkret dhe pjesëmarrje të administratës së re dhe angazhimin e tij personal dhe natyrisht edhe mekanizmave të tjerë”.

“Tani kemi siguri më të madhe për dialog, sepse kur SHBA-të janë prezente atëherë ne kemi sukses, prandaj nuk kanë qenë të rastësishme kërkesat e mia për pjesëmarrje konkrete në dialog”. “Kjo pjesëmarrje e fuqizon dialogun dhe implementimin e marrëveshjeve. Tema e dytë ka qenë themelimi i Forcave të Armatosura të Kosovës, diçka që e theksoi edhe Pence”, tha presidenti, raporton Klan Kosova.



Facebook



Shqiptarët, populli ku askush nuk pyet dhe të gjithë përgjigjen




Klementin Mile

Problemi më i madh i një shoqërie është paaftësia për të ngritur pyetje. Problemet e tjera – ekonomike, juridike, politike, edukative, fetare, morale – janë dytësore në raport me të. Në fakt, këto probleme të tjera përshkallëzohen pikërisht prej kësaj paaftësie. Me këtë nuk kam parasysh ato fjalitë që mbarojnë me shenjën e pikëpyetjes, pasi ato nuk janë domosdoshmërisht pyetje.

Shkrimtari italian, Italo Calvino, ka shkruar për një lloj kodi që, sipas tij, do të orientonte mijëvjeçarin e ri. Ky kod është dallimi ndërmjet legerezza dhe pesantezza, pra ndërmjet lehtësisë dhe rëndësisë. Në kuptimin kohor, e lehta është diçka e paqëndrueshme, e ikshme, variable; ndërkohë që e rënda është e qëndrueshme, rezistuese, konstante. Në kuptimin faktik e lehta shfaqet si e papërcaktuar, si ekuivoke; ndërkohë që e rënda si e përcaktuar dhe univoke.

Referuar pyetjeve dhe përgjigjeve, mund të thuhet se pyetjet karakterizohen nga rëndësia, ndërsa përgjigjet nga lehtësia. Pyetja, që të jetë vërtet e tillë, duhet të jetë singulare, e qëndrueshme në kohë dhe e përcaktuar qartë. Nga ana tjetër, përgjigjja nuk mund të jetë veçse partikulare, e prandaj e ikshme dhe ekuivoke.

Por, a nuk është paradoksale të thuash se në Shqipëri të gjithë japin përgjigje dhe askush nuk shtron pyetje? Si mund të emërtohet ‘përgjigje’ një gjë që nuk i përgjigjet pyetjes? E, nëse nuk i përgjigjet pyetjes, për cilën gjë është përgjigje?

Megjithatë, fakti që jemi përballë një paradoksi nuk duhet të na shqetësojë, madje tregon se kemi kapur intuitën e duhur. Siç shkruan filozofi danez Kierkegaard: “Mendimtari pa paradoks është si dashnori pa ndjenjë”.

Në Shqipëri nuk ka pyetje, sepse nuk ka një shqetësim të mirëfilltë dhe të qëndrueshëm për gjërat që diskutohen. Sot diskutohet për këtë çështje, nesër për një tjetër dhe pasnesër janë harruar të dyja, pasi vëmendja është zhvendosur te një çështje e tretë. Mbase nuk është e rastësishme që batutën e famshme ‘çudia më e madhe tri ditë zgjat’ e gjejmë në një film shqiptar.

Aristoteli, në librin e tij për retorikën, fokusohet te konceptet ethos, logos dhe pathos. Ethos i referohet karakterit të njeriut, qëllimeve të tij të mira, qenies etike. Logos ka të bëjë me argumentin, arsyen, me aftësinë për të menduar si duhet. Pathos i referohet emocionit, pasionit për diçka. Pyetja duhet t’i ketë të tria këto, edhe ethos, edhe logos, edhe pathos. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të shqetësohesh realisht për gjënë që po pyet, do të thotë që e gjithë qenia jote po angazhohet etikisht për të kuptuar vlerën e ngjarjes apo fenomenit në fjalë. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të mendosh, të konceptosh dhe çelësh premisën e një argumenti të mundshëm. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të konsumohesh emocionalisht prej pyetjes, e jo të mbetesh indiferent sikundër ndodh kur “pyesim” ‘sa bëjnë 2 + 2?’.

Prandaj, nuk arrijmë të pyesim, sepse kemi ngritur një shoqëri pa etikë, pa mendim dhe pa pasion. Këto janë elementet që e bëjnë pyetjen të rëndësishme, e bëjnë të rëndojë; janë elementet që na mbërthenin pas pyetjes, duke u përpjekur për t’i dhënë përgjigje sikur nga kjo të varej fati i jetës sonë. Dhe, në fakt, fati i jetës sonë varet nga aftësia ose paaftësia për të ngritur pyetje.

Por, ne jemi të aftë vetëm të japim përgjigje. Sigurisht, me lehtësinë tipike dhe shkathtësinë instrumentale që nuk ka asnjë lidhje me ethos, logos dhe pathos. Lehtësia e përgjigjeve tona dëshmon çorientimin shoqëror dhe individual të shqiptarëve; dëshmon ekzistencën e një shoqërie që kujton se mund të zhvillohet pa moral, pa mendim dhe pa pasion.

Në fillim të viteve ‘90 shqiptarët i shprehën aspiratat e tyre me parullën ‘e duam Shqipërinë si gjithë Evropa!’. Por, siç u dëshmua, kjo ishte vetëm dëshirë, jo pasion. Më shumë se çerek shekulli më pas, Shqipëria, e paaftë të pyesë dhe instrumentalisht e aftë të përgjigjet, është filozofikisht po aq larg Evropës sa atëherë.

Bjeshkët e Nemuna të Malit të Zi





Të njohur si “Të Namuna” në shqip dhe (Prokletije) serbo-kroatisht, është e lehtë të kuptohet përse këto vargmale të padepërtueshme të Bjeshkëve të Nemuna kanë marrë këtë emër. Majat ogurzeza, të bardha me akullnaja masive ende mbajnë mbetjet e lumenjve të mëdhenj akullnajorë

Por këtu, pas zig-zagut në Shqipërinë e veriut, Kosovë dhe verilindje të Malit të Zi, ku mund të gjendet një nga panoramat më të egra dhe më mbresëlënëse të rajonit.
Unike në Ballkan, luginat e saj të sheshta janë të rrethuara nga majat e larta dhe që i ngjajnë Dolomitëve italianë, gjë që i ka dhënë një tjetër pseudonimin: Alpet shqiptare ose malazeze.

Por ndryshe nga Alpet italiane, malet Prokletije nuk janë të tejmbushura me alpinistë. Pavarësisht një nxitje turistike së fundmi, veçanërisht nga operatorët shqiptarë, alpinistët preferojnë ta bëjnë rrugën vetë. Dhe tani që pjesa jugore e vargmalit është në Via Dinarica, një udhëtim prej 1,931 kilometrash që ndërthurur së bashku shtatë vende, Alpet malazeze janë bërë edhe më tërheqës për entuziastët e natyrës.

Qyteti Gusinjë është një bazë e mirë për të eksploruar zonën. Megjithëse merr shtatë orë me makinë nga Beogradi, ia vlen pasi gjarpëron krah lumit Ibar me fortesën mesjetare Maglic, Novi Pazarit të periudhës osmane dhe Kishës së Shën Pjetrit që është në UNESCO. Nëse fluturoni në Podgoricë, është vetëm dy orë larg me makinë.

Me të mbërritur në Gusinje, një qytet me më pak se 5000 banorë, dy lugina fantastike shtrihen në anën malazeze të alpeve: Grebaja dhe Ropojane. Lugina Grebaja shtrihet plotësisht brenda Parkut Kombëtar Prokletije dhe është e rrethuar nga Karanfili, një seri majash skeletore më shumë se 2000 metra mbi nivelin e detit, me disa nga shkëmbinjtë më impresionues të Ballkanit. Disa fshatra të vegjël tradicional përgjatë shtigjeve ofrojnë strehim dhe mundësi për të shijuar versionin lokal të gatimit të famshëm të malit, kaçamakut – polentës, e mbytur në djathë vendas, qumësht dhe kajmak ballkanik.

Rruga nis nga lugina dhe gjarpëron duke kaluar tre maja përballë Karanfili: Volusnica, Talijanka dhe Popadija. Edhe një alpinist në formë dhe i moderuar duhet të përgatitet për sfidën.Duhen rreth shtatë orë për të përfunduar shtegun, përfshirë ndalesat e pushimit. Duke kaluar së pari nga një pyll i dendur, rruga pastaj kalon nëpër male të pjerrëta të mbuluara me shkurre. Në çdo pikë, ka panorama mahnitëse të Malit të Zi dhe Shqipërisë së Veriut ku pika më e lartë, 2056 metra mbi nivelin e detit shtrihet në kufirin malazez-shqiptar.

Vizita në mes-shtatori, bën që vetëm një ari të na shoqërojë nëpër pyll për këtë ditë. Rreth 40 minutat me makinë nga Grebaja duken më pak dramatike, megjithatë mbi ne gjenden maja të thikta që varen mbi luginën Ropojane. Pikat kryesore janë lumi i freskët Skakavica që kalon nëpër një pyll të dendur. Hyrja e luginës shënohet me një shkëmb të magjishëm, që ka formë të gdhendur nga lumi.

Një shteg i mirë ndjek ujin deri në majën magjike të njohur si Syri i Skakavicës. Këtu ndodhet dhe pellgu i lumit me ujë të kaltër, në mes të pyllit. Megjithëse romantik dhe paqësor në vjeshtë, në pranverë Syri i Skakvicës kthehet në dramatik prej ujërave që rrjedhin nga shkëmbinjtë përrreth. Kjo ecje është e thjeshtë dhe merr një orë.

Megjithëse këto dy ngjitje do t’ju japin një shije të mirë të anës malazezë të Bjeshkëve të Nëmuna, ka shumë adrenalina të tjera që mund të përfitoni nëse keni më tepër kohë. Për dy orë në lindje të Gusinjës është Liqeni Hrid, një mundësi e mirë për ata që kacavirren në shkëmbinj. Me pak ditë në avantazhin tuaj, mund të hidheni në anën shqiptare për alpeve për t’i shijuar më mirë.

Pavarësisht distancës së largët të Alpeve Shqiptare ose Malazeze, ato përbëjnë një vizitë të domosdoshme për të pasionuarit e natyrës në Ballkan. Edhe nëse nuk jeni një alpinist i kalitur, bukuria e tyre do t’ju bëjë të ndjeni një qetësi të jashtëzakonshme nga jeta e përditshme. Ju mund ta vizitoni anën malazeze të Alpeve deri në fund të tetorit, sa është ngrohtë, pasi prej andej dëbora bllokon çdo gjë deri në ma

Tempullin më të lashtë europian, Dodonën pellazgjike e shkatërruan grekët-egjiptas




Dodana ka qenë qendra fetare dhe kulturore e Epirit të lashtë e ndërtuar në trojet e një orakulli natyror të adhuruar thellë në prehistori, mbase që nga fillimi i mijëvjeçarit të II p.e.s, por sidoqoftë para shekullit të XII p.e.s, deri sa përmendet në Iliadën si Zeusi i Dodonës Pellazgjike (Homeri, Iliada, 1.233)dhe Zeusi në Dodonë- (Demosthenes, Letter 1 dhe Speeehes 18.253) nuk ka qenë e shkruar a përmendur diku

Anisa Demiraj

Ajo që vihet re është cilësimi i Dodonës si “pellazgjike” dhe jo greke si dhe i Zeusit si një perëndi specifike për Dodonën. Që Epiri ishte një territor jo grek dhe që epiriotët ishin barbarë, domethënë jo grek, këtë e kanë pohuar shumë autorë të lashtë grek ose romak që si kanë konsideruar grekët, epiriotë dhe Epirin sigurisht që se bërë pjesë të Greqisë.

Por ajo që na intereson më së shumti, pra sqarimi i çështjes e ka një argument që e mbyll këtë fakt dhe e ç’ vlerëson çdo kundërargument të proponentëve të karakterit grek të Epirit dhe epirotëve në lashtësi: autorët e lashtë grekë na thonë troç se grekët kanë pasur koloni në Epir dhe kjo, pra përkufizimi, tregon se kolonistët grekë u vendosën në qytetet bregdetare, dhe vetëm bregdetare, të Epirit si të huaj.
Nuk duhen shumë mend të kuptohet se grekët nuk i ngrinin kolonitë në Greqi.
Autorët e lashtë grekë na thonë, thuajse njëzëri, se epirotët ishin barbarë dhe ngritën koloni në Epir vetëm nga shekulli VI p.e.s.

Përsa i përket Dodonës, ajo ishte një Mekë e lashtësisë për një rajon të madh të Evropës juglindore, një vend pelegrinazhi fillimisht për ilirët dhe maqedonasit, por para tyre ishte sigurisht për epirotët.
Besohet se ilirët vinin që prej së largu, ngaDardania e lashtë, e vizitonin tempullin e shenjtë duke kërkuar prej tij që t’iu sillte sa më shumë fat dhe ajo që konsiderohej si më e magjishmja, të merrnin këshilla nga Orakulli.

Duhet thënë se shumë vonë Dodona u bë vend pelegrinazhi edhe për grekët. Kështu, N.G.L. Hamond, një studiues, i cili nuk mund të akuzohet as si albanofil as si helenofob, shkruan:
“Si një qendër e jetës baritore, nga tradita dhe pozicioni, Dodona ishte tërheqëse për grupet baritore që shtriheshin deri në malin Skardus (rrafshnalta e Sharrit në Kosovë). …Në të vërtetë Dodona ishte një qendër fetare dhe orakullare kryesisht për fiset e veriut dhe vetëm nga gjysma e dytë e shekullit VII p.e.s. ajo filloi të tërhiqte fiset jugore… (Hamond, 2002)”. Por Dodona, siç dihet, ekzistonte të paktën qysh nga fillimi i mijëvjeçarit II p.e.s. Le të theksojmë se me “fise jugore Hamondi, pa dyshim, nënkupton grekët (epirotët e periudhës historike ai i konsideron fise veriore)”.
Duke iu referuar si Homerit (Iliada Libri XVI, 233) dhe Hesiodit, që aed i hershëm grek, që mund këtë qenë bashkëkohës i Homerit midis 750 dhe 650 p.e.s, na del se Dodona ka qenë një vend shumë i vlerësuar dhe duke qenë në këtë pikë mund të përmendim fare mirë edhe disa fjalë të Strabonit, në Gjeografia, ku shkruan:

“Për sa i përket Dodonës, Homeri lë të kuptohet qartë se njerëzit që jetonin rreth tempullit ishin barbarë nga mënyra e jetesës, duke i përshkruar ata si njerëz që nuk lanin këmbët e që flinin në dhé” dhe po aty kumton Hesiodi shkoi vetë “në Dodonë, ku banonin pellazgët”(Straboni, Geography,7.7.10).
Megjithatë, është bërë zakon të flitet për më shumë si vend pelegrinazhi i grekëve dhe vetëm pak ose aspak për ilirët e sidomos për epirotët, të cilët edhe kujdeseshin për këtë qendër të rëndësishme të jetës së tyre fetare dhe, me Pirron e Epirit, e bënë atë edhe qendër kulturore të tyre.
Mbishkrime kushtimi të gjetura në Dodonë, flasin për lutje dhe dhurata që ilirët, duke përfshirë mbretërit e tyre, i bënin tempullit dhe orakullit.

Kështu, p.sh. në një objekt të shekullit IV p.e.s., përmendet mbreti ilir i taulantëve, Glaukias, por ajo që të tërheq më shumë vëmendjen është fragmenti i një mbrojtëseje të këmbës e shekullit V p.e.s. me një mbishkrim kushtimi (ia kushton zotit ) nga M. Gangrius Ardiai, një emër që flet qartë për përkatësinë etnike ilire (ardiane) të dhuruesit dhe madje një numër studiuesish mendojnë se dhuruesi duhet të jetë një nga paraardhësit e Agronit, mbretit ilir të fisit të ardianëve.

Siç tregojnë të dhënat e gërmimeve të derisotme në Dodonë, kjo dhuratë, që vjen nga rajonet më veriore të Ilirisë së jugut, i takon epokës më të hershme të fillimit të dhuratave të kushtimit për tempullin e Dodonës. Një dhuratë kushtimi tjetër duket se është nga mbreti epirot Aleksandri I, vëllai i Olimpias, nënës së Aleksandrit të Madh. Para se të nisej për një fushatë në İtali ai u këshillua me orakullin e Dodonës që parashikoi edhe vdekjen e tij, që ndodhi në vitin 327 p.e.s. (Livius, The History of Rome, 8, 24). Disa dhurata dhe mbishkrime kushtimi orakullit i janë bërë edhe nga mbreti Pirro i Epirit.

Një fakt tjetër që do mbajtur parasysh kur shqyrtohet Dodona nga pikëpamja etnologjike është se grekët e lashtë kanë pasur ndjenja të përziera si të adhurimit dhe të urrejtjes për Dodonën ‘pellazge’.
Grekët e lashtë kanë adhuruar, nderuar dhe ruajtur me kujdes, gjatë tërë historisë së tyre, tempujt Origjinalë grekë si orakulli i Apollonit në Delfı dhe orakulli i in Lebadea të Beotisë. Ndryshe ka ndodhur në Dodonën e Epirit “barbar”: në vitin 219 p.e.s. grekët nën komandën e Dorinyakusit, shkatërruan tempullin e shenjtë të Zeusit pellazgjik dhe të gjitha dhuratat që u ishin bërë aty perëndive dhe dogjën e rrafshuan qytetin e Dodonës (Keightley, 1839).

Madje dhe një historian grek si Polibi (rreth 200- 118 p.e.s.) tregon se Dorimakusi hyri në Epir ‘me një pasion më të madh se zakonisht për shkatërrim’ dhe “Kur erdhi në Dodonë ai dogji kolonadat, shkatërroi dhuratat e kushtimit e madje rrafshoi deri në themel ndërtesën e shenjtë” (Polybius, Histories, 4,67)
Siç dihet, maqedonët ishin emocionalisht të lidhur me Dodonën sepse mbreti i tyre, Filipi II, ishte martuar me molosen Olimpia.

Mbreti maqedon Filip V, i mbështetur edhe nga forcat ilire, u hakmor ndaj grekëve si për shkatërrimin e Dodonës dhe për pushtimin e Diumit (një qytet dhe qendër e rëndësishme fetare) në Maqedoni, duke plaçkitur dhe shkatërruar Thermium-in, qytetin më të rëndësishëm të etolëve dhe, duke u larguar nga qyteti, shkroi në muret e tij: “E shikon se ku goditi rrufeja hyjnore?” (Polybius, Histories. 5, 7; Keightley, 1839), duke aluduar se ishte hakmarrja e lisit orakullar të Dodonës që u solli grekëve etolëve atë gjëmë.

Le të kujtojmë edhe një herë: etolët grekë, që ruanin orakullin grek të Delfit, e kanë shkatërruar dhe plaçkitur Dodonën, kurse epirotët, maqedonët dhe ilirët e kanë mbrojtur, ndërtuar dhe rindërtuar atë.
Mospërmendja e tempullit të Dodonës nga Straboni lë të kuptohet se të paktën në shekullin I të erës sonë, ai tempull nuk ekzistonte më. Por vetë qyteti i Dodonës ka vazhduar të ekzistojë, të paktën deri në shekullin V të erës sonë kur ai përmendet në Këshillin e Efesit, por dhe në shekullin VI nga Hierokli (Dietionary of Greek and Roman Geography, I (1854), f. 782).
Po në ë vërtetë çfarë ishte Orakulli dhe Tempulli i Dodonës për njerëzit që jetoni dhe për ata që besonin në të?!

Ky ishte një orakull natyror me një lis/ah, një ‘dru orakull’, si organ qendror të vendit të shenjtë të epirotëve. Ky orakull, sipas Sokratit, ka dhënë thëniet e para profetike (Plato, Phaedrus 275b).
Aty tre plaka (treis graias) që në autorët grekë dalin si pelaias – ‘pëllumba’, që duket të jetë një greqizim i fjalës iliro-epirote të konstruktuar *pelaka* për ‘plaka’. Ato plaka dekodonin në një gjuhë të huaj për grekët, fëshfëritjen fletëve të lisit në thënie orakullare.

Herodoti (484-425 p.e.s.) e bën të qartë se fallxhoret e Dodonës nuk flisnin greqisht, por në një gjuhë të huaj kur shkruante: “Unë mendoj se këto gra quheshin “pëllumba” nga njerëzit e Dodonës sepse ato flisnin një gjuhë te huaj, dhe njerëzve u dukej sikur ai zë ishte si gugatje zogjsh; pastaj njëra nga gratë fliste në gjuhën që ata mund ta kuptonin dhe kjo është arsyeja perse ata thoshin se pëllumbi fliste gjuhë njerëzore; sa kohë që ajo fliste në gjuhë te huaj, ata mendonin se zëri i saj ishte zëri i një zogu.” (Herodoti, Libri II, 57).

Por, cila ishte kjo “gjuhë e huaj”, që flisnin plakat (pelaias) barbare në Dodonë? Kjo nuk është vështirë të kuptohet po të mbahet parasysh fakti që në Ballkanin e lashtë, sipas burimeve greke dhe latine, por dhe sipas giuhësisë moderne, fliteshin vetëm pesë gjuhë:
greqisht, ilirisht, maqedonisht, trakisht dhe dakisht, nëqoftëse kjo e fundit nuk do të shihej si dialekt i trakishtes.

Greqishtja në këtë mes përjashtohet me që gjuha e plakave ishte një gjuhë barbare, trakishtja dhe dakishtja përjashtohen për arsye gjeografike kurse maqedonishtja përjashtohet për arsye historike, etnografike dhe gjuhësore.
Kështu, me anë të përjashtimit (per exelusionem), mund të arrihet në përfundimin se gjuha barbare që përdornin plakat epirote ishte ilirishtja.

Mendohet se fillimisht profecitë orakullare ishin funksion i priftërinjve me këmbë të zbathura e të palara që flinin në tokë (Homer Iliad, XVI, 232-238), Për të marrë urtinë orakullare nga Toka Nënë. Zëvendësimi i këtyre priftërinjve nga ‘plakat’ duhet të ketë ndodhur para ernërimit të poeteshës Fernonoe në orakullin e Delfit në shekullin Vlll.
p.e.s. Ata zgjidheshin nga fisi i sellojve, të cilët, sipas Aristotelit ishin pellazgë. Këta priftërinj ishin vëndas epirotë, dhe quheshin Tomaruri ose shkurt Tomuri (Strabo Geography 7.7, I l), që do të thotë ruajtësit e malit të Tomorit.

Besohet përgjithësisht se “uzurpimi i fëshfëritjeve të lisit të Dodonës nga Zeusi “pellazg” dhe shndërrimi i tij në një perëndi-lis ka ndodhur para Homerit, që ka jetuar midis shekujve VII-IX p.e.s. Zeusi grek ka marrë edhe herë të tjera funksionet e një perëndie më të lashtë të tipit të “Nënës Toki” ose “Nënës së Madhe”, që ndër grekët e lashtë u njoh si Demetra, por në rastin e Dodonës ai i ndau ato funksione me Dionën, Nënën Toke origjinale të Dodonës.

Hibridizimi ne Epir i perëndisë më të lartë greke, perëndi e rrufesë dhe e shiut me një perëndi më të lashtë paraindoevropiane të tokës, që simbolizohej nga lisi shekullor që ushqehej nga toka me rrënjët e thella, ishte i goditur dhe i përligjur nga nevoja e tokës për shi e për të shtuar prodhimin bujqësor.
Megjithatë, ndër dhuratat e gjetura në Dodonë mbizotëruese janë ato kushtuar Diones dhe jo Zeusit.
Sellojtë profetë këmbëzbathur që flenë në toke, nimfat e burimeve, dhe lisi orakullor, që të gjithë, ishin të lidhur me “Nënën Tokë”, e të varur prej saj.

Që Nëna Toke, në figurën e Dionës, e ruajti ndër epirotët përparësinë ndaj Zeusit, e mbështet edhe fakti që sjell Pausania se është përsëri një grua epirote priftëreshë e lisit, lindur në 281 280 p.e.s. (Boyd, 2004; Pausanias Deseription of Greeee Libri 10, 12, 10; Pausania’s Guide to Greece 1979), e bija e mbretit te Kaonëve (banorë iliro-epirotë të pjesës jugperëndimore te Shqipërisë, ne Labërinë e sotme), që bëri të njohur mençurinë e tre pelaiave (plakave) të zymta të Dodonës.

Siç shprehet T. Boyd:
“Këngët për Tokën Nënë pushuan shpejt pasi Fena dhe ‘gratë e tjera’ kënduan këtë himn. Në vitin 219 p.e.s., në qoftë se ishte ende gjallë, ajo do të ketë parë rrafshimin, ç’shënjtërimin dhe plaçkitjen e tërë Dodonës nga etolet (Boyd, 2004), pikërisht nga etolët grekë, që ruanin me aq kujdes orakullin grek të Delfit, dhe që mbrojtën atë orakull nga invazionet barbare midis viteve 109 dhe 105 p.e.s. ‘Priftëreshat pa dyshim u vranë’ (Boyd, 2004) në këtë ndodhi tragjike, që ka të gjitha shenjat e një konflikti etno-religjioz midis grekëve të lashtë me epirotët barbarë. Megjithatë, vendi i Shenjtë u rindërtua thuajse menjëherë nga epirotët, por në pjesën më të madhe u rrënua prapë ne vitin 167 p.e.s. nga romakët ngaherafıtues” (Boyd, 2004).
Me shkatërrimin e tretë 80 vjet më vonë, në vitin 88 p. e. s. nga Mitridati dhe thrakët, Dodona humbi përfundimisht lavdinë e dikurshme si orakull.

Marrë nga libri “Në gjurmët e perëndive dhe mitolegjemave ilire” i Nelson R. Çabej.

Pesë shkrimtarë që duhet të lexoni, edhe pse s’do ta fitojnë kurrë Nobelin




Ndërkohë që buja e Kazuo Ishiguros nuk është shuar ende, ka autorë që prej kohësh e dinin se emri i tyre nuk do të ishte dhe nuk do të shqiptohet kurrë në Stokholm. Nobeli është çmimi më i rëndësishëm në botë dhe ata kanë gjithçka për ta fituar, e megjithatë…

Borgesi, kandidati i përjetshëm shprehej se mosdhënia e çmimit ishte tashmë një traditë skandinave. Lista e atyre që nuk e kanë fituar kurrë është e gjatë dhe pothuaj të gjithë e dimë.

Mund t’i shtojmë kësaj liste edhe:

Philip Roth. Siç ndodh zakonisht fituesit variojnë nga një vend në tjetrin, nga një kontinent në tjetrin dhe pas Bob Dilanit do të kalojë shumë kohë që çmimi të shkojë në SHBA. Fakti që ia dhanë Dilanit është se ia mohuan Rothit dhe këtë vit nuk ishte as në 20 kandidatët e parë. Roth është 84 vjeç dhe nuk ka publikuar asgjë të re që nga Nemesis 2010. Disa nga librat e tij janë “Pastoral amerikana”, “U martova me një komunist”.

Margaret Atwood. Raportin Roth me Bob Dilan e gjejmë edhe tek Atwood me Alice Munro. Duket se nuk ka shanse që një shkrimtare kanadeze pas Munro-së të jetë fituese që nga 2013. Është çështje gjeografie? Nëse Atwood do të kishte lindur në Argjentinë, Itali, Kinë? Autorja e “Tregimi i pastrueses” është një kandidate dhe ka fituar të gjitha çmimet përfshirë edhe Booker dhe Princi i Asturias, por Nobeli i mohohet.

Haruki Murakami. Nuk ka stilin dhe tematikën e akademikëve suedezë. Po atëherë pse është një nga kandidatët më të fortë? Që nga Kenzaburo Oe në vitin 1984 asnjë japonez se ka fituar këtë çmim. Ishiguro është japonez-anglez, por nuk duheshin lënë mënjanë autorë si Banana Yoshimoto apo Shintaro Ishihara.

Michel Houellebecq. Gjithmonë thuhet se çmimi Nobel u jepej autorëve të majtë në vendet kapitaliste dhe autorëve të djathtë në vendet komuniste. Me rënien e Murit të Berlinit ishin autorët që denonconin dhunën dhe mungesën e të drejtave të njeriut ose që shfaqnin një rebelim ose jo konformizëm, por jo në nivel të Houellebecq-ut, autor i “Platforma dhe nënshtrimi” që përvijon mjaft mirë realitetin aktual në Francë, por që s’do ta marrë kurrë këtë çmim.

Karl Ove Knausgard. Prusti i aktualitetit po shkruan “Romani i madh i shekullit XXI” me pesë volume, me autobiografinë e tij “Lufta ime”, megjithatë është e pamundur t’ia japin këtë çmim me këtë titull. Sidomos pas polemikave që ndodhën me Camilo José Cela, i akuzuar si frankist dhe Günter Grass si një nazist i ri.

Teoria e shkencëtarit shqiptar që provon lidhjet tona me Ilirët… Akademia serbe e ndaloi botimin e saj




Teza e Nelson Çabejt: Shqiptarët, Ilirë që mbijetuan?! Shtypi shqiptar duket se i ka mëshuar fort një teze të Nelson Çabejt, tezë e cila konkurron përmes faktesh e provash shkencore, punimet e famshme të historianëve serbë mbi këtë temë, sidomos tezës së Garashaninit dhe të historianes, Fanula Papazoglu

Nelson Çabej ka shkruar disa nga vërejtjet e tij me një punim shkencor të mirëfilltë me titull “Ilirët që mbijetuan, një punim i N. Çabejt i vitit 1988, një përgjigje e autorit ndaj simpoziumit serb të organizuar nga Akademia Serbe e Shkencës dhe Arteve mbi prejardhjen e shqiptarëve. Libri në fjalë është përkthyer edhe në serbisht dhe botuar në frëngjisht me titull origjinal “Les Illyriens et les Albanais”, por që u ndalua të botohej nga Komiteti i Kulturës Serbe.

Disa nga pikat ku Nelson Çabej, një profesor i shquar shqiptaro-amerikan që ka shkruar mjaft artikuj shkencorë për botën akademike në revista të huaja, ka teza të tijat shkencore. Pikat kryesore të punimit të Çabejt që kundërshtojnë punimin e Garashaninit dhe Papazoglusë janë: Se pari, njëanshmëria ne zgjedhjen dhe paraqitjen e fakteve, qe sigurisht komprometon objektivitetin e hetimit shkencor. Bie ne sy jo vetëm varfëria e bazës burimore dhe faktuale, por edhe mospërputhja e fakteve qe ata sjellin me interpretimin dhe me konkluzionet ne te cilat përpiqen te arrijnë.

Sa për ta ilustruar, p.sh., vete Garashanini, duke trajtuar problemin e formimit dhe te prejardhjes se ilireve nuk merr ne shqyrtim thuajse fare te dhënat gjuhësore (toponimet, antroponimet, etnonimet dhe onomastiken ne përgjithësi) e Ballkanit Perëndimor ne lashtësi, rreth te cilave janë kryer punime fundamentale nga një sere gjuhëtarësh te shquar si A. Karg, A. Degrassi etj. E madje dhe nga gjuhëtarë te shquar jugosllave si Anton Mayer e Radoslav Katiçiq dhe, mbi te gjithë, nga gjuhëtari gjerman Hans Krahe.

Garashanini nuk merr ne shqyrtim e nuk përfill as studimet dhe konkluzionet e arkeologeve te tjerë jugosllave si Mate Suiç e Stane Gabrovec; ai nuk përfill, sikur te mos ekzistonin fare, dëshmitë e autoreve te lashte rreth vendbanimeve ilire, duke përfshirë këtu te dhenat e Pomponius Mela-s e te Herodotit rreth përkatësisë ilire te Enetëve, te Strabonit rreth Istërve si fisi me verior i Ilirëve, rreth maleve Rodope në Bullgari si kufiri lindor i Ilireve dhe Danubit e Alpeve si kufijtë verior te tyre.

Ne simpozium, edhe Fanula Papazoglu, pasi ka braktisur pikëpamjen e saj te mëparshme se dardanet janë nje fis ilir, nuk merr parasysh e madje nuk ze ngoje pikëpamjet e nje numri studiuesish te huaj e shqiptare, qe perkrahin tezen e perkatesise etnike ilire te Dardanëve (W. Pajakowski, Z. Mirdita, R. Katiçiq etj.) as autoret e lashte (Appiani, Straboni, Stefan Bizantini etj.) as te dhënat e mitologjisë lidhur me këtë çështje.

Kur përjashton Pajonët nga bashkesia e fiseve ilire, ajo nuk shpjegon arsyet per kete largim nga pikepamja e saj e meparshme, qe ka dale qarte kur ajo, duke folur per Sirrasin, mbret i pajoneve, e quante ate “perfaqesues i fundit i dinastise se vjeter te ilireve”, qe u permbys nga Bardyli I.
Ajo nuk merr parasysh e as shqyrton pikepamjen e nje ilirologu te shquar si W. Pajakovski mbi karakterin ilir te mbreterve dardane e pajone dhe nuk perfill fare pikepamjen e autoreve shqiptare lidhur me kete problem. Ketij ceni metodologjik nuk ka mundur t’i shpetoje as Vlladisllav Popoviçi, po ai Popoviç qe flet per shkencen shqiptare te talentuar, por jo te sakte. Se dyti, subjektivizmi i theksuar ne interpretimin e te dhenave e ne nxjerrjen e konkluzioneve.

Keshtu, p.sh. M. Garashanini ne menyre te pakuptueshme, ne kundershtim me pikepamjen e mirenjohur te arkeologut Stane Gabrovec, i bazuar kryesisht ne punimet e ketij te fundit dhe pa sjelle argumente kunder asaj pikepamjeje, pranine e kultures materiale te Glasinacit ne Sllovenine qendrore nuk e lidh me perkatesine etnike ilire te banoreve te lashte te atij rajoni, por me praninë e enklavave ilire në atë territor.

Fanula Papazoglu, nga ana e saj, ve ne dyshim nese ishin vërtet Ilirë banoret e bregut te Dalmacise qe luftuan kunder koloneve greke te ujdheses Faros, te cilet edhe vete historiani i lashte grek Diodori ne shekullin I p.e.s., i quan Ilir. Duhet permendur se te dhenat e autoreve te tjere te lashte perputhen me Diodorin. Me fjale te tjera, ajo ve ne dyshim ne se greket dinin me ke luftonin. Ne menyre te habitshme, e ne kundershtim me pohimin e mesiperm, pastaj ne po kete studim (f. 185), ajo e quan qytet ilir Riziniumin ne bregdetin dalmat, po ashtu si dhe Uscana-n, Buthoe-n dhe Bassania-n.

Po ashtu historianët serbë flasin se ilirët, nga ku shqiptarët janë tashmë pasardhës, kanë qenë të romanizuar. Lidhur me këtë, profesori Çabej që e kryen veprimtarinë e tij shkencore në Nju Xhersi shprehet: Koncepti i romanizimit eshte nje koncept fluid dhe nje koncept i unifikuar rreth “romanizimit” nuk ekziston, andaj dhe perdorimi i koncepteve te tilla per shqyrtimin e proceseve etnogjenetike mund te sjelle konfuzion me shume sesa qartesi. V. Popoviçi nuk tregon shkoqur se ç’kupton ai romanizim te ilireve.

Megjithate, nga konteksti mund te perfytyrohet se me kete ai kupton nje proces qe perfshin humbjen e vetedijes etnike e te prejardhjes, qe lidhet me humbjen e gjuhes, dokeve, ligjeve dokesore, onomastikes (antroponimise, toponimise dhe hidronimise), besimit etj. ilire dhe zevendesimin e tyre me ato romanet.
A u romanizuan ndonjëherë Ilirët e jugut? Sundimi ushtarak dhe administrative romak mbi nje popull, ne vetvete, nuk mund te identifikohet me romanizmin e atij populli se, perndryshe, bota e sotme perendimore e pertej saj, vendet e Azise dhe Afrikes qe rane nen pushtimin romak, do te duhej te konsideroheshin te romanizuara. Se, perndryshe, sundimet shumeshekullore bizantin dhe turk mbi popujt grek, sllave te jugut, perfshire serbet, dhe shqiptaret do te kishin shpene ne humbjen e identitetit etnik te ketyre popujve.

Sundimi romak shpuri ne romanizimin e disa popujve si keltet ne France dhe Spanjen e Portugaline e sotme (por jo te fiseve te tjera gjermane nen sundimin romak), ne romanizimin e dakeve e madje dhe brenda Ilirise – ne romanizimin e fisit ilir te dalmateve ne bregdetin (por jo ne hinterlandin) dalmat. Ne te gjitha keto vende, qe njihen si te romanizuara, gjate sundimit romak ndodhen permbysje te thella e te konfirmuara ne perberjen etnike, ne kulture, ne doket, ne te drejten dokesore dhe, mbi te gjitha, popujt e ketyre vendeve humben gjuhen ne procesin e romanizimit te tyre. Gjuha eshte rrenja ushqyese e vetedijes etnike, andaj sa kohe qe nje popull ruan gjuhen e vet nuk vdes e nuk asimilohet.

Historia tregon se humbja e gjuhes paraprin humbjen e vetedijes etnike dhe te prejardhjes se nje populli. Madje historia, sot e gjithe diten, provon se edhe humbja e gjuhes, ne vetvete, duke qene kusht i nevojshem, nuk eshte kusht i mjaftueshem per humbjen e identitetit etnik te nje populli (kujto si shembuj nga mesjeta popuj te Lindjes se aferme qe flasin sot arabisht, popujt qe flasin sot gjuhe neolatine dhe, nga kohet e reja, popujt qe humben gjuhet e tyre kombetare ne Rusi dhe ne Bashkimin Sovjetik).
Gazeta në fjalë, por jo vetëm, pasi Standard është media që është marrë këtë periudhë, ndërkohë që me këtë studim të profesorit shqiptaro-amerikan janë pasqyruar edhe në media të tjera shqiptare dhe “Çabej i ri” po hap dritare të reja për të vërtetuar prejardhjen e shqiptarëve përmes shkencës.

Leibniz, albanologu që vendosi shqipen në hartën e botës



Më 14 nëntor 1716 ndërroi jetë Gottfried WiIhelm Leibniz. Gjeniu i iluminizmit të hershëm karakterizon mendimin tonë edhe sot

Kur Gottfried Wilhelm Leibniz më 1646 lindi në Lajpcig si biri i një profesori, të kuptuarit shkencor ndaj botës sonë ishte mjaft i thjeshtë. Ishte në një farë mënyre e mundshme, që në kohën kur ai jetonte gjithçka njihej prej librave dhe mund të mësohej teorikisht.

Ishte koha, kur ende ekzistonin dijetarë universalë – njerëzit si Gottfried Wilhelm Leibniz, i cili pasi në moshën 21 vjeçare kishte mbrojtur titullin e doktor i shkencave juridike, vazhdonte hulumtimet edhe si historian, filozof, gjuhëtar, fizikant, matematicien dhe studionte edhe si bibliotekar, inxhnier minierash, diplomat, këshilltar politik dhe ishte aktiv edhe si themelues i akademisë.

Epoka e gjenive të shumanshëm mori fund pikërisht një shekull pas tij.

Një ndër të fundit të këtyre dijetarëve ishte Johann Wolfgang von Goethe, i cili krahas aktivitetit si shkrimtar punonte edhe si jurist e politikan, por hulumtonte edhe në një sërë fushash të tjera: gjeologji, optikë, zoologji, botanikë dhe meteorologji e filozofi.

Rilindja, laicizmi dhe fokusi tek shkencat e natyrës

Dëshira për njohuritë shkencore u zhvillua prej situatës së veçantë historike. Së pari në kohën që jetonte Leibniz nisi gradualisht iluminizmi. Leibniz vet ishte njëri ndër paraprijësit e kësaj epoke.

Mendimi racional, arsyeja dhe njohuritë e shkencave të natyrës filluan të dominojnë kundrejt supersticiozitetit dhe alkimisë. Rilindja e mposhti prapambetjen e Mesjetës. Absolutizmi iluminist me laicizmin mori pushtetin prej klerit dhe princave lokalë.

U krijua një imazh i ri gjithëpërfshirës i njeriut – ky ishte parakushti për heqjen e robërisë në shumë vende të Europës.Kur Leibniz vdiq në moshën 70 vjeçare, ai la pas një trashëgimi të pasur, intelektuale nga jeta e tij intensive: mbi 200.000 faqe manuskripte ruhen edhe sot e kësaj dite ne arkivin e Hanoverit.

Shumë prej ideve të tij janë të vlefshme edhe sot. Disa shembuj:

Drejtësi

Leibniz synonte një unifikim të sistemeve të drejtësisë në botën kristiane. Mjaft e rëndësishme ishte për të kapërcimi i ndarjes së kishës – e po ashtu edhe paqja. Ai ishte në këtë mënyrë ideator i së drejtës së sotme ndërkombëtare, i të drejtave të njeriut dhe i organizatave si OKB-ja dhe BE-ja.

Matematikë

Leibniz nuk është vetëm shpikës i llogaritjes integrale dhe të diferencuar, por ai ka përshkruar edhe sistemin binar të numërimit, që është sot baza e botës digjitale. Megjithatë ai e interpretonte atë ndryshe.

Ai synonte një sintezë mes shkencës dhe fesë. Për të Zoti ishte njëshi dhe asgjëja ishte zeroja. Leibniz ka shpikur e konstruktuar edhe një makinë mekanike llogaritëse.

Mendimin tonë ai e konsideronte si një proces numërimi. Sot ne e dimë nga shkencat moderne të neurologjisë, që në parim ai ka pasur të drejtë.

Fizikë

Duhet të të shkojë në mendje për të shtruar çështjen nëse hapësira është absolute. Leibniz ia shtroi vetes këtë pyetje, gjë që studiuesit e sotëm preferojnë ta konsiderojnë si një parashikim të teorisë së relativitetit të Einsteinit.

Në përfytyrimin e tij, që të gjitha termat bazohen në koncepte të thjeshta atomike, ndihet përpjekja e sotme e fizikantëve të grimcave elementare, të cilët janë vënë në kërkim të grimcave më të vogla elementare dhe duan të zgjidhin enigmën e materies së errët, energjisë së errët, të supersimetrisë së modelit standard fizik.

Psikologji

Leibniz e kishte kuptuar, që në psikologjinë tonë ka koshiencë dhe subkoshiencë.

AI e quante këtë perceptim dhe aperceptim. Përfytyrimi i tij, që proceset shpirtërore zhvillohen prej influencave të natyrshme dhe pasojës së efektit (causa efficiens) e jo nga faktorë hyjnorë apo shpirtëror, shënon fillimin e psikologjisë moderne.

Linguistikë

Në kohën e Leibniz-it u ndez grindja për prejardhjen e gjuhëve gjermane. Leibniz iu kundërvu teorisë, që bënte fjalë për një prejardhje nga një formë e hershme e suedishtes.

Përballja e tij kritike me zhvillimin e gjuhës dallon prej interpretimit të mëvonshëm me nota nacionaliste për prejardhjen e gjuhëve nga filozofët e fundit të shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të.

Ai studioi edhe sanskritishten e kinezishten klasike. Përpjekja e tij për një shpjegim të hollësishëm për funksionin e gjuhës i parapriu metodave empirike të linguistikës së sotme krahasuese.

Metoda shkencore

Por më e rëndësishmja për pasuesit e tij është metodika nga empirikja dhe evidenca. Këto janë meritë e dijetarëve të iluminizmit si Leibniz.

Kjo nuk do të kishte qenë e mundur në dy shekujt e fundit pa kontributin e njerëzve si ai, që me pasion dhe syhapur në një kohë të territ të dijes e çuan përpara shkencën./DW

Leibniz, matematika, ilirishtja dhe shqipja

page_1Në 10 vitet e fundit të jetës, një nga përkushtimet e tij u bë edhe gjuha shqipe. Së pari, Leibnizi goditi mitin se shqipja, meqenëse flitej në Ballkan, bënte medoemos pjesë në grupin e gjuhëve sllave, apo rridhte nga greqishtja ose latinishtja.

Ai besonte se shqipja ishte ilirishte (siç do të demonstrohej nga Franz Bopp më shumë se një shekull më vonë); Leibniz mendonte se shqipja kishte lidhje me gjermanishten dhe këto ngjashmëri ai i kërkon në keltishten e lashtë.

Mendimet mbi shqipen, Leibniz i shprehu në letërkëmbimet e tij (1705 – 1715) me shkencëtarë, studiues e intelektualë të kohës – gjithsej 5 letra mbi shqipen (FESH). Ja si shkruante Leibniz – ndër të parët, në mos i pari albanolog që e vendosi shqipen në hartën e botës së studimeve gjuhësore:

“Sa për gjuhën e shqiptarëve, e njohur si Linguam Illiricam…mendoj se është e denjë të studiohet….Të dhënat që kam tregojnë se shqipja përmban shumë latinisht dhe pak gjermanisht.

Dhe ky është mendimi im mbi disa fjalë shqipe: ‘hundë’ nga keltishtja e vjetër ka dhënë gjermanishten ‘wen’ – ‘qen’, kafshë që karakterizohet nga përdorimi i hundës ‘nose’ – ‘nuhatje’. Fjala ‘gjueti’, anglisht “hint” – ‘gjurmë’ – ‘shenjë’; gjermanisht ‘spuhr’, nga ‘kunde’ – ‘dije, njohje’.

Fjala ‘krah’ lidhet me ‘krezzen, crabbe’ – ‘gaforre’ nga rrjedhin kthetër, zvarrë, rrafsh, zero. ‘Gaforrja’ mund të ketë lidhje edhe me ‘furkën, pirunin’. Fjala ‘burrë’ mund të jetë e lidhur me ‘brautigam’ ‘dhëndër’.

Ndërsa fjalët shqipe për numrat nuk kanë asgjë që mund të rrjedhin nga gjuhët fqinje, por, duke ditur shumë gjuhë të tjera, studiuesi mund të jetë në gjendje të kuptojë shumë fjalë të shqipes; fjala ‘det’ nga Delt, dmth Thalassa, Thellësi, Perëndia e Detit në mitologjinë greke.

Është e qartë se reliket e ilirishtes janë ruajtur në gjuhët moderne, veçanërisht në atë të shqiptarëve”, shkruan Leibniz, në “Opera Philologica”, përkthyer nga frëngjishtja në anglisht nga Robert Elsie.

Vlera e ideve të Leibnizit qëndron edhe në faktin se si shkencëtar serioz, ai tërhoqi vëmendjen e shkencëtarëve të tjerë për t’u marrë me studime në fushë të shqipes.

Ky interesim i Leibnizit mund të shpjegojë ndoshta edhe arsyen pse albanologjia ka tërhequr vazhdimisht shkencëtarë, gjuhëtarë e filologë ndër më të shquarit gjermanë e nga bota. Leibniz shkroi kryesisht frëngjisht e latinisht, dhe pak gjermanisht.

Shumica e shkrimeve të tij ndodhen ende të pa botuara, dhe janë marrë në mbrojtje nga UNESKO.

Në vitin 1985, qeveria gjermane krijoi Çmimin Leibniz, duke ofruar një shpërblim vjetor prej 1-milionë e 550-mijë euro për rezultate praktike dhe 770-mijë euro për ato teorike në shkencë. Ky është çmimi më i lartë në botë për arritje shkencore.

Shkencëtari shqiptar zbulon se si grekët i përvetësuan perënditë Ilire



Burimet greke rreth prejardhjes dhe pasardhësve të Diones janë inkonistente dhe shpesh kontradiktore. Kështu p.sh në burimet e lashta greke Afërdita del herë si bijë e Zeusit me Dionën (që tregon lashtësinë e kultit të Diones) e herë si bija e Uranus-it (Qiellit) (Grimal P. 1996), por zakonisht, por zakonisht, në mitologjinë greke është Hera dhe jo Dione grua e Zeusit (kjo e fundit del si grua e tij kryesisht në Dodonë ose e lidhur me Dodonën)

Erika Simon ka dokumentuar se sa e vështirë ka qenë futja e Diones në panteonin grek.
Ajo përmendet nga Homeri (IX century p.e.s), por nuk është e përfshirë në Teogoninë e Hesiodit (shekujt VIII-VII p.e.s), dhe është lënë jashtë panteonit dhe skemave artistike të perëndive të Olimpit grek dhe vetëm më vonë, në altarin e Pergamumit (shekulli II p.e.s), është futur ndër perënditë olimpike.
Edhe më vonë, në shekullin II p.e.s, kjo perëndi vazhdoi të konsiderohej si pjesëtare e grupi të titanëve ose bijë e një titani nga autorë të lashtë grekë, si Apollodori, e akoma më vonë, në shekullin e parë të erës sonë nga autori latin Gaius Julius Hyginus etj.

Përgjithësisht, Dione nuk ka vënd në gjenealogjite e sotme të perëndive Olimpike; në të gjitha ato gjenealogji është vetëm Hera që del si grua e Zeusit Lidhur me këtë duhet mbajtur parasysh se titanët nga disa autorë modernë konsiderohen si njerëz ose kafshë.

Dhe mbi të gjitha, për grekët ka qenë normale të futnin në panteonin e tyre perëndi jo greke; le të kujtojmë me këtë rast vetë historianët grekë, sidomos Heredoti, na tregojnë se grekët kanë futur në panteonin e tyre jo vetëm perëndi trake (Dionisi, Aresi, etj.), por dhe egjiptiane, asiriane dhe hitite.
Kështu që, Thana, e dëshmuar në Ilirinë e jugut e të veriut, do të identifikohej me Dionen e Dodonës, një perëndi e tipit të “Nënës së Madhe”, atëherë ka të ngjarë që atë sot ta gjejmë të transpozuar në mitologjinë shqiptare si “E bukura e dheut”, ku dheu përfaqëson një nga mbretëritë e mëdha hyjnore (krahas asaj të qiellit e të diellit).

Në besimin e sotëm të shqiptarëve, E bukura e Dheut jeton nën tokë dhe atë e ruan një qen me tri kokë, që nuk fle, as natë as ditë. Ajo ka leshra të arta e kush arrin t’i marrë ndonjë fije prej tyre shkëlqen si diell.

Për ta bërë këtë duhet që njeriu të bëhet i padukshëm me ujin e mrekullueshëm, para se të kalojë pranë qenit me tri kokë. Pastaj ai i hedh pak “baltë të vdekurve” në vesh të Bukurës së Dheut, që është duke fjetur, dhe ajo nuk ndien kur ai t’i marrë fijen e flokut.

Ajo ndihmon burrin e saj për të zgjidhur detyrat e vështira që i vë atij mbreti. Me lotët e saj ajo shndërron gurët e malit në xhevahirë, me idetë e saj njeriu bën gjëra të papërfytyrueshme. Ajo shkruan letrat e të vdekurve nga bota e nëndheshme dhe i vë njeriut në gojë një bar të mrekullueshëm, që e bën të vlojë në kazan me vaj të përvëluar e prapë të mbetet gjallë, etj. (Prralla Popullore Shqiptare, 1954)

Referenca:
Çabej. N, “Në Gjurmët e perëndive dhe mitologjemave ilire”

Zbulimi i antropologut italian: Në Kosovë ka pasur njerëz para 12 mijë vjetësh






Hulumtimet e fundit të kryera nga shkencëtari eminent botëror i artefakteve parahistorike, profesori Emmanuel Anati, dëshmojnë qartë praninë e njeriut në Kosovë në më shumë se 12 mijë vjet më parë

Gjatë eksplorimit të artefakteve parahistorike në Kosovë, projekt i iniciuar nga RTK, me ekspertin botëror të kësaj fushe, Anati, nga Italia, në rrethinën e Suharekës u identifikuan artefakte që dokumentojnë për herë të parë prezencën e njeriut paleolitik në Kosovë.

“Këto janë objekte shumë, shumë të rëndësishme, sepse nëse nuk e keni ditur deri më tani, se këtu ka pasur paleolit, kjo është prova se këtu është paleoliti”, ka thënë profesor Anati, teksa ka treguar një pjesë të bririt të drerit, i cili është përpunuar nga njeriu.

Bëhet fjalë për një pjesë të fosilizuar, më të vjetër se 12 mijë vjet, nga epoka e akullit, ka treguar Anati.

P. Kupitori: E quaj gjuhën shqipe si paragrekolatine dhe shqiptarët i quaj pellazgë

Përgatiti: Valter KOXHAJ

Shumica e studiuesve që janë përpjekur të shkruajnë për shqiptarët, për greqishten e vjetër dhe latinishten, për familiaritetin apo llojin fillestar të gjuhës shqipe, ata i emërtojnë shqiptarët si pellazgë dhe i vendosin si pasardhës të drejpërdrejtë të Pellazgëve; të asaj etnie të vjetër sepse, “Pellazgët në Greqi i quajnë më të vjetrit”


1) Pellazgët janë një fis i vjetër në Greqi dhe mbi të gjitha në vendin e Eolëve

2). Por mendimet e të vjetërve për pellazgët janë të ndryshme. Fillestarë të këtyre kundërshtive duken dy dijetarët e Alikarnasit, Herodoti dhe Dionisi, të cilëve iu referohen të gjithë studiuesit e rinj. Nëse i pari thotë se Pellazgët ishin etni barabare dhe e ndryshme nga ajo greke 3), tjetri thotë se pellazgët ishin të rracës Greke nga Peleponezi i vjetër 4).
Edhe përse vërtetësia tek Herodoti sillet shumë e ndryshme nga ajo e të mëvonëve si Dionisi; sërish, të rinjtë anojnë nga mendimi i Herodotit.

Duke i dalluar Pellazgët si barbarë dhe duke kërkuar prejardhjen e tyre nga Azia, të ardhur në Greqi, ata u katandisën në përfundime të ndryshme dhe shkruajtën gjëra të ndryshme. Një pjesë, Pellazgët i quan arianë, si të ardhur nga brendësia e Azisë, të tjerë ë Finikas të dëbuar nga Egjypti dhe Filistian të rracës Semite 5), ndërsa të tjerë akoma i quajnë si të shtrirë deri në Indi dhe i marrin si indogjermanë, nga ku që prej andej erdhi në Greqi etnia Pellazge.

Shumë të tjerë i quajnë Grekë dhe jo pak mendojnë se Grekët paraerdhën nga Pellazgët dhe arrijnë deri aty sa i sjellin si familjarë 6) të dy fiset greke dhe pellazge: i pranojnë dhe janë njëmëndësisht me Dionisin, ndërsa të tjerët,- sipas Herodotit – i quajnë barbarë.

Duke e marrë gjuhën e tyre si gjuhë barbare 7), si një dialekt të ndryshëm të kësaj gjuhe, dalim atëherë te ndryshimi i madh i pellazgjishtes së vjetër kundrejt kohëve gjuhësore të gjuhës së Grekëve të Greqisë.
Sepse gjuha pellazge, sipas Herodotit, ndryshonte nga atikishtja dhe jonishtja; gjuhë të cilat gjatë këtyre kohëve zhvilloheshin, përmirësoheshin dhe si rrjedhojë, shndërroheshin në gjuhë teknike të rregulluara për aq kohë sa përparonin në shkollim e qytetërim dhe mirëbërjen e zanateve dhe shkencës së këtyre popujve që e flisnin.

Eshtë e qartë se gjuhët shndërrohen me kalimin e kohëve. Platoni, gjithsesi, parapëlqen të theksojë se gjuha e vjetër që u mor atëherë nga Athinasit dhe që u shndërrua në atikishte nuk ndryshonte nga gjuha barbare: “edhe përse gjithmonë i shtrembëron emrat, gjuha e vjetër nuk ndryshon nga ajo e reja”8) . Me këtë kuptim e sjell Platoni ‘Prodhikon’ duke e quajtur barbar zërin e Lesvasë: me një fjalë, dialektin eolik, të pakundërshtueshmin dialektin grek, sepse “ngaqëemrat nuk i thonë saktë” i veçon ata duke thënë se “Lezvasit kanë zë barbar” 9).

Fjalë dhe tipe të dielektit Eolik i quan ndërvende “emra të huaj”10).
Straboni thotë se “për këtë arsye barbarizim thuhet për këqfolësit e greqishtes”11).
Sipas këtij shpjegimi përflitet se pellazgët ishin grekë barbarë që e keqflisnin gjuhën greke, ndërsa Grekët ishin Pellazgë të kulturuar që edrejtflisnin greqishten. Kështu zgjidhet dyshimi nga shpjegimet e Herodotit se “Driopët, Dorët, Jonët dhe Athinasit e kanë të gjithë prejardhjen nga Pellazgët 12) dhe se gjithë Greqia më parë quhej Pellazgji 13)”

Këtë mendim, sigurisht që edhe unë e pranoj: Pellazgët i marrë si vëllezër të afërt të Grekëve dhe Latinëve dhe i quaj Pellazgë shqipëtarët në këtë kuptim, ndërsa pellazgjishten e quaj si gjuhë shqipe 14).
Me këtë, duke e quajtur gjuhën shqipe si pellazgjike ose grekolatine, e quaj gjuhën shqipe si paragrekolatine të rracave greke e latine para se ata të dalloheshin si grekë e latinë; dhe shqiptarët i quaj pellazgë ose grekolatinë si rracë paragrekolatine.
Pasi lloji dhe lënda e shqipes, e vendosur drejt greqishtes dhe latinishtes, të shpëtuara si gjuhë të vjetra, e vërteton këtë pa asnjë kundërshti. Mbetje të gjuhës Pellazgjike, mesa di unë, asnjë shkruajtës nuk na solli.

Pellazgjike ishte gjuha shqipe familjare e përzier me greqishten dhe latinishten. Pellazgët ishin rracë greke dhe për familjaritetin e tyre i pranuan Aborigjenët, bashkëjetuan 15) dhe si u qytetëruan me Aborgjenët, u zunë vendet e tyre dhe njëkohësisht nipërit e tyre ndërtuan Romën dhe Albin (qytezën në malin Albano- shën. ynë) 16).
Drejtësisht supozohet se karakteri i gjuhës pellazgjike ishte grekolatinë ose eolik, ashtu si dhe gjuha e sotme e shqiptarëve. Ndërkohë, duke shpjeguar të dhënat e Dionis Alikarnasit 17) rreth gjuhës latine, them se “ gjuha shqipe e shqiptarëve nuk është as gjuhë ekstreme barbare dhe as e veçuar.
Ajo, që nga fillesat e saja është gjuhë pellazgjike, afërsisht eole pa fonemat e drejtfolura, por që ka qënë shumë e përzjerë me ftogjet e greqishtes dhe të latinishtes”. Kaq përreth kësaj ideje mbizotëruese dhe patjetër të përhapur.

Por edhe etninë Epiriote – nëse e quajmë Shqiptare dhe gjuhën e tyre ta quajmë epiriotishte – me patjetër që shqiptarët dalin Pellazgjikë dhe gjuha e tyre është pellazgjike. Pasi sipas Strabonit 18) “shumica e popujve Epiriotë janë Pellazgjikë”.
Etnia Pellazgjike është familjare me atë greke dhe këtë ndër të tjera e tregojnë dhe fjalët epiriote të shpëtuara nga lashtësia. Në mënyrë të pakundërshtueshme shpëtohen pesë fjalë epiriote nga shkruajtësit e vjetër të cilat përkojnë në rrënjë të njëjta me fjalët shqipe! Sipas gjuhëshkruajtësit Isiqios, këto fjalë Epiriote janë: “Aspetos, dhaksa, litron, pelius dhe Pirriade”.
Po i vendosim këto fjalë përballë fjalëve të njëjta koresponduese në gjuhën shqipe duke filluar nga e fundit.

Serbia, syri i Rusisë në Ballkan



Nga Florion Metohu

Është fakt tashme që Rusia i ëahtë rikthyer garës për influencë në rajonin e Ballkanit, që për hirë të së vërtetës ka qënë historikisht zonë e interesit të saj, për shkak edhe të lidhjeve etno – kulturore me popujt sllav të Ballkanit. Sigurisht, nuk janë më sekret as investimet e mëdha që kompanitë ruse po bëjnë në rajon, sidomos në fushën e energjitikës. Por ndryshe nga kompanitë e tjera, që udhëhiqen ekskluzivisht nga arsye ekonomike, kompanitë ruse janë në radhë të parë zgjatime të aparatit shtetëror, të drejtuara nga njerëz të besuar të Kremlinit dhe në funksion të arritjeve të qëllimeve politike. Këtij dimensioni ekonomiko – politik, kohët e fundit, po i shtohet edhe një elementi ushtarak, shumë i rrezikshëm për stabilitetin e rajonit të Ballkanit.

Në mars të këtij viti, gjatë një vizite në Moskë, ministri i mbrojtjes së Sërbis, deklaroi se Presidenti rus Putin, kishte aprovuar dhurimin e 6 avionëve luftarak MiG – 29, 30 tankeve T-72 dhe 30 autoblindave model BRDM – 2, për vëndin e tij. Sërbia do të paguante vetëm për riparimin dhe modernizimin e këtyre pajisjeve.

Kostoja e parashikuar do të ishte rreth 180 – 230 milion euro. Gjatë muajit tetor u bë dhe dorëzimi i avionëve MiG – 29. Serbia parashikon, gjithashtu, të blej nga Bjellorusia sistemin antiajror rus S-300, një nga sistemet më të sofistikuara në qarkullin si dhe avion të tjerë MiG – 29. Marrëveshja do të firmoset nga Presidenti serb Vuçiç, gjatë vizitës së tij në nëntor në Minsk. Duke njohur raportin e vasalitietit që Rusia ka me Bjellorusin dhe nevojsës së lejes nga ana e Moskës për rieksportimin e armatimeve të saj, nuk ka asnjë dyshim që kjo marrëveshje është bërë me bekimin e Kremlinit.

Këto lëvizje justifikohen si përmbushje e marrëveshjes 15 vjeçare të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes, të nënshkruar midis dy vëndeve, në nëntor të 2013. Kjo marrëveshje parashikon trajnime, shkëmbim personeli, stërvitje të përbashkëta, shitje armatimi dhe shkëmbim informacioni. Dokumenti u përshkrua si një marrëveshje korniz, i cili i hapte rrugën diskutimeve të mëtejshme në fushat e sipërpërmendura.

Në të vërtetë, “dhuratat” vijnë si shpërblim për nënshkrimin në tetor të 2009, të marrëveshjes për ngritjen e një Qëndre rajonale humanitare të emergjencave, në qytetin juglindor sërb të Nishit, të administruar nga të dy vëndet. Marrëveshja u nënshkrua nga Minstri i atëhershëm i Brëndshëm sërb Ivica Daçiç, aktualisht kryeministër i vëndit dhe Ministri rus të Situatave Emergjente Sergei Shoigu, aktualisht Ministër i Mbrojtjes. Të dy firmatarët, në konferencën për shtyp deklaruan se do të jetë një pikë referimi për emergjencat civile për të gjithë Europën Juglindore. Kjo qëndër u përurua në 17 tetor të 2011.

Me gjithë qëllimin e mirë të deklaruara nga të dyja palët, kush ka familjaritet me Ministrinë ruse të Situatave Emergjente, e di mirë që ajo është një ministri shumë e rëndësishme në atë vend. Sergei Shoigu i cili, përpara se të bëhej ministër i mbrojtjes në 2012, e ka drejtuar këtë ministri që prej 1994, është anëtar i Këshillit të Sigurisë Ruse – një organ këshillues për Presidentin rus mbi çështjet e sigurisë kombëtare – dhe i ka rrënjët te shërbimi informati ushtarak, i njohur më mirë si GRU, një nga shërbimet më të fuqishme dhe të errëta në Rusi. Ministria e Situatave Emergjente është pikërisht një prej degëve të GRU-s dhe produkt i rritjes së aktiviteteve të saj.

Kjo ministri nuk merret vetëm me emergjenca natyrale. Ajo merret gjithashtu edhe me shtypjen e aktiviteteve militante ne rajonin e kaukazit dhe komandon të ashtu quajtura trupat ruse të mbrojtjes civile – praktikisht ministria ka forcat e saj paramilitare dhe një kapacitet te konsiderueshëm transportimi ajror.

Vetë qyteti i Nishit është një zgjedhje domethënëse për një qëndër emergjencash, sepse ka qënë një nyje shumë e rëndësishme ushtarake për Jugosllavinë dhe më pas Sërbinë. Ndodhet në një pikë kyçe transporti veri – jug të Europës Juglindore, ka një aeroport të madh dhe është baza e Batalionit 63 të Paratrupave ose ndryshe, forcat speciale të ushtrisë sërbe, që nga shumë ekspert konsiderohen si më të mirët e të gjithë rajonit.

Me gjithë deklaratat e Rusisë dhe Sërbise se qëllimi i kësaj qëndre është humanitar dhe nuk po ndërtohet asnje bazë ushtarake ruse në rajon, shumë ekspert perëndimor janë të mendimit se kjo bazë është përgjigja e Kremlinit ndaj zgjerimit të NATO-s në Ballkan dhe se mund të përdoret për të përgjuar bazat amerikane në rajon si ajo që ndodhet në Kosovë apo baza e përuruar rishtaz në Rumani e cila është pjesë e programit anti – raketor amerikan.

Rajoni i Ballkanit preket shpesh nga emergjenca natyrore si zjarre apo përmbytje dhe një ndihmë më shumë nuk do të ishte keq. Gjithsesi, të gjitha shtetet fqinjë të Sërbisë janë ose anëtare të NATO-s ose të BE-s ose në process për tu bër anëtar dhe vështir se mund t’ju duhet një qëndër logjistike rajonale të drejtuar nga Moska dhe Beogradi. Kështu që, nëse merr në konsiderat lidhjet e GRU-s dhe eksperiencën e Ministrisë së Situatave Emergjente me transportin ajror dhe logjistikën që lidhet me të, mund të arrish në përfundimin se Rusia po ngre një qëndër logjistike që, në rast nevoje, mund të shndërrohet shumë shpejt në një bazë ushtarake.

Përforcimi i kësaj ideje bëhet akoma edhe më i madh nga lajmi i ditëve të fundit. Pas dorëzimit të avionëve luftarak nga ana e Rusisë këtë muaj, në datën 17 tetor, zyra e Presidentit serb Vuçiç tha se përfaqësuesi i Moskës në Serbi, ambasadori Alexander Chepurin, i kishte kërkuar atij që statusi i stafit rus në Qëndre Rajonale Humanitare të Emergjencave të zgjidhej sa më shpejtë të ishte e mundur. Praktikisht, i kërkohet Serbisë që t’ju japi statusin diplomatik. Kjo do të thotë vetëm një gjë: Moska kërkon imunitetin që të fal ky status për “Zjarrëfikësit” e qëndërs humanitare të emergjencave civile. “Zjarrëfikësve” u duhet vetëm në një rast imuniteti… kur ata janë vetë piromanët.

Rusia në betejë për të kontrolluar hapësirën kibernetike




Nga David Ignatius

The Washington Post

Ndërhyrja kibernetike e Rusisë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016 u shoqërua nga ajo që ekspertët amerikanë dhe evropianë përshkruajtën si një fushatë shqetësuese e Kremlinit për të rishkruar rregullat për hapësirën kibernetike globale.

Një projekt i një propozimi rus për një “Konventë të Kombeve të Bashkuara mbi Bashkëpunimin në Luftën kundër Krimeve të Informacionit” m’u prezantua së fundmi nga një ekspert i sigurisë i cili kishte një kopje.

Dokumenti prej 54 faqesh përfshin 72 nene të propozuar, që mbulojnë mbledhjen e trafikut të internetit nga autoritetet, “kodet e sjelljes” për hapësirën kibernetike dhe “hetimet e përbashkëta” të aktiviteteve keqdashëse. Gjuha tingëllon burokratike dhe e padëmshme, por ekspertët thonë se nëse miratohet, kjo do të lejonte Rusinë të shtrydhte hapësirën kibernetike edhe më shumë.

Konventa e propozuar e Kremlinit do të rriste aftësinë e Rusisë dhe të kombeve të tjera autoritare për të kontrolluar komunikimin brenda vendeve të tyre dhe për të fituar qasje në komunikimet në vende të tjera, sipas disa ekspertëve kryesorë kibernetikë të SHBA-së.

Ata e përshkruan projektin e fundit si pjesë të shtytjes së Moskës gjatë dekadës së fundit për të formësuar arkitekturën ligjore të asaj që strategët rusë e quajnë “hapësirën e informacionit”.

Propozimi u idejua nga Kremlini në fillim të këtij viti dhe u përvijua në një artikull të 4 prillit në Kommersant. E përditëtshmja e Moskës raportoi se ministria e jashtme ruse e kishte përshkruar konventën si një përpjekje “inovative” dhe “universale” për të zëvendësuar Konventën e Budapestit të vitit 2001, e cila është nënshkruar nga Shtetet e Bashkuara dhe 55 vende të tjera, por është refuzuar nga Rusia. Kommersant tha se “autoritetet ruse panë një kërcënim për sovranitetin e vendit” në paktin e Budapestit.

Oferta e Rusisë për të rishkruar rregullat globale nëpërmjet Kombeve të Bashkuara u përputh nga një këndvështrim personal në bashkëpunimin kibernetik në korrik, nga Presidenti Vladimir Putin me Presidentin Trump, gjatë Samitit të G20 në Hamburg. Putin “i mohoi me forcë” Trump-it se Rusia kishte ndërhyrë në zgjedhjet e SHBA-ve, tha Trump në një cicërimë.

Trump pastaj zbuloi një propozim të fshehtë: “Putin dhe unë diskutuam për formimin e një njësie të padepërtueshme të Cyber ​​Security në mënyrë që hakimi i zgjedhjeve, dhe shumë gjëra të tjera negative, të ruhen dhe të jenë të sigurta”.

Sugjerimi i Trump që Amerika t’i bashkohet Rusisë në cyberdefense provokoi një stuhi reagimesh në Shtetet e Bashkuara. Një komentator shkroi në Twitter: “Kjo është sikur FBI t’i kërkonte mafies të formojnë së bashku një njësi kundër krimit”.

Shtëpia e Bardhë u tërhoq pas deklaratës së Trump. Këshilltari i sigurisë së brendshme Tom Bossert u tha gazetarëve më 14 korrik: “Unë nuk besoj se SHBA dhe Rusia kanë arritur ende deri në atë pikë në hapësirën kibernetike. Dhe derisa të bëjmë diçka të tillë, nuk do të kishim biseduar për partneritetin”.

Shumë ekspertë kibernetikë të SHBA-ve ndajnë pikëpamjen e Bossert se ndonëse çdo traktat formal ose partneritet me Moskën tani është i pamatur, diskutimet e qeta për ndërtimin e besimit mund të jenë të dobishme. Ato mund të përfshijnë kontaktet ndër-ushtarake ose teknike për të eksploruar mënyrën se si të shmangen ngjarjet katastrofike kibernetike që mund të dëmtojnë sistemet strategjike ose të paraqesin rrezik sistemik.

Zyrtarët amerikanë dhe rusë kishin mbajtur një dialog të tillë për të shqyrtuar normat për internetin, por deri më tani kanë qenë një rrugë pa drejtim. Rusët u drejtuan nga Andrey Krutskikh, një zyrtar i ministrisë së jashtme, i cili është këshilltar kibernetik i Putinit; dhe në anën amerikane, nga Christopher Painter, i cili ishte kreu kibernetik i Shtëpisë së Bardhë nën Presidentin Barack Obama dhe më pas koordinator kibernetik në Departamentin e Shtetit, një post të cilin ai la këtë vit.

Këto kontakte janë të ndjeshme, por ato janë zhdukur pasi marrëdhëniet SHBA-Rusi janë përkeqësuar. Një grup pune i nivelit të lartë ndaloi së u takuari pasi Rusia pushtoi Ukrainën në 2014.

Një grup ekspertësh qeveritarë të sponsorizuar nga OKB mbi Sigurinë e Informacionit u shkri në qershor pasi nuk arritën konsensus mbi masat për përmirësimin e sigurisë së informacionit. Propozimi bilateral i Putinit në Hamburg u zhduk shpejt pas miratimit të parakohshëm të Trump.

Rusët, ndërkohë, vazhdojnë fushatën e tyre për të rregulluar hapësirën kibernetike sipas kushteve të tyre, duke mobilizuar aleatët për të mbështetur alternativat e tyre ndaj konventës së Budapestit; Ankesa më e madhe e Moskës është se kuadri i Budapestit, në nenin 32 (b), lejon pronarët e të dhënave të kontrollojnë përdorimin e tyre, në vend të qeverive. Moska dëshiron kontroll shtetëror të informacionit.

Rusia mori një mbështetje globale për përpjekjet e saj në një mbledhje të shtatorit në Xiamen të Kinës, të të ashtuquajturve vende të BRICS: Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut.

Në deklaratën e tyre zyrtare, vendet “e njohin nevojën për një instrument universal detyrues rregullator për luftimin e përdorimit kriminal të TIK-ve [teknologjive të informacionit dhe komunikimit] nën patronazhin e OKB-së”. Vendet “e mirëpresin iniciativën” e Rusisë në kërkimin e një pakti të tillë obligues.

Nëse ngjarjet e vitit të kaluar na kanë mësuar diçka, kjo është se Rusia e sheh informacionin si një armë vendimtare politike dhe dëshiron të kontrollojë këtë hapësirë të mundshme beteje.

Ana rregullatore globale e kësaj gare nuk merr shumë vëmendje, por mund të ndihmojë në përcaktimin nëse kanalet e hapura të informacionit do të mbijetojnë në epokën e autokratëve.

Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, tha se është i lumtur që do të fillojnë dialogun e brendshëm për Kosovën, “në mënyrë që të çlirohemi nga mitet tona dhe gënjeshtrat se çdo gjë në Kosovë është e jona, por edhe gënjeshtrat se atje nuk kemi asgjë”

Image result for aleksandar vucic u vojnoj uniformi za vreme rata




Presidenti serb Aleksandar Vuçiq, në lidhje me shpalljen e pavarësisë së Katalonisë, ka thënë se ekziston vetëm një e drejtë ndërkombëtare, e cila nuk mund të shkelet, dhe se bashkësia ndërkombëtare ka treguar hipokrizinë duke e mbrojtur në këtë rast, por duke e shkelur në të njëjtën kohë në rastin e Kosovës.

“Sado që jemi në anën e Spanjës, e cila ka treguar një miqësi të sinqertë me Serbinë, për arsyet e veta, siç është Katalonia apo Baskia, e di se për çdo serb është e vështirë të shoh hipokrizinë zhurmshme çdo ditë, në lidhje me respektimin e integritetit territorial”, tha Vuçiq, në një konferencë shtypi, pas takimit me kryetarin e Republikës Serbe, Millorad Dodik, raporton Tanjug.

Ai theksoi se përballen çdo ditë me kërkesat e përfaqësuesve ndërkombëtarë që duhet të respektojnë integritetin e Kosovës, dhe se ju përgjigjet se Serbia e ka një Kushtetutë me të cilin nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, dhe se nuk mund t’iu dalë në ndihmë, përcjell Telegrafi.

“Kur u them se integriteti i Serbisë nëntë vjet më parë, nuk kishte nevojë të respektohej, kur këtë e them, brenda një sekonde e kuptoj se pse vijnë qindra mijëra dhe miliona dollarë në mënyrë që të dobësohen Vuçiq dhe qeveria serbe, dhe shumë të tjerë që nuk mendojnë si ata”, shpjegoi Vuçiq.

Ai theksoi se tani “me zë të lartë garojnë në hipokrizinë e mbrojtjes së integritetit të dikujt, ata të cilët më parë kanë shkelur në një vend të vogël si Serbia, duke thënë se nuk mërziten fare për neve”.

Vuçiq tha se ka dy dallime në mes rastit të Katalonjës dhe Kosovës, për të cilat do të flasë në detaje nesër.

Katalonia, siç shpjegoi ai, në mënyrë të paligjshme, ose në përputhje me parimin e së drejtës për vetëvendosje, ka mbajtur një referendum, “kurse në Kosovë nuk ka pasur referendum, me përjashtim të referendumit të rremë të vitit 1991, si dhe Kushtetutës së rreme të Kaçanikut”.

Ai theksoi se në Kataloni, çdo gjë shkoi në mënyrë paqësore, kurse në Kosovë përmes agresionit e krijuan situatën çfarë ishte, dhe se sot duhet të përballemi me atë realitet.

Vuçiç tha se “ne kemi një realitet tjetër për të cilin pjesërisht jemi vetë fajtorë, por edhe me hipokrizinë patologjike, me të cilën sot fuqishëm mbrohet integriteti i Spanjës, por jo nga Spanja, por nga shumë vende të botës, nga SHBA deri në BE”, përcjell Telegrafi.

“Vetë jemi fajtorë, sepse kemi nevojë të dimë se çfarë idiotësh ishim kur kemi dërguar kërkesën në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, me të cilën Kosova ka fituar legjitimitetin për veprimet e saj. Ne kishim atëherë në pushtet njerëz të tillë si: Tadiç dhe Jeremiq. Kjo tani për neve është një gur i frikshëm në këpucë në të gjitha diskutimet”, tha presidenti serb.

Vuçiq tha se tani kanë nevojë për të ndërtuar paqen, ta kuptojnë se në Kosovë janë gjashtë deri në tetë për qind serbë, e jo 80 për qind. “Se në Skenderaj (Serbica) pothuajse nuk ka asnjë serb edhe pse toponimi do të duhej të jepte një pamje ndryshe”.

Porositi se nuk ka asgjë nga një dëbim eventual i shqiptarëve, “por duhet të ndërtojmë paqen dhe të ardhmen dhe përmes ekonomisë fitojmë, të kemi një qasje racionale”.

Ai theksoi se çdo territor është rast ‘sui generis’, dhe se ka vetëm një të drejtë ndërkombëtare, kurse Serbia me sjelljen e saj, ka treguar pjekuri dhe seriozitet.

“Për hipokrizinë e tyre do të mund të flisja e shkruaja një dekadë, por çfarë do të fitonte Serbia nga kjo? Kjo është arsyeja pse unë jam i kënaqur që ne do të fillojmë bisedimet, në mënyrë që të çlirohemi nga mitet tona dhe gënjeshtrat se çdo gjë në Kosovë është e jona, por edhe gënjeshtrave se atje nuke kemi asgjë”, theksoi Vuçiq.

Para kujt u betuan gjykatësit dhe prokurorët serbë?

Image result for gjykata e apelit ne kosove

Dekretimi i gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë nga veriu i Kosovës, ka ngritur dyshime dhe reagime për atë se si dhe në çfarë forme kanë dhënë betimin ata. Ceremonia e dekretimit dhe betimit, e mbajtur javën e kaluar, ishte e mbyllur për mediat dhe se e tillë vazhdon të komentohet në mënyra të ndryshme në Prishtinë dhe në Beograd

Kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiq, tha javën e kaluar se gjykatësit dhe prokurorët serbë nuk e kanë bërë betimin para presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, porse kanë dhënë deklaratë të veçantë dhe neutrale.


“Që të keni informacione të sakta: gjykatësit tanë nuk kanë bërë kurrfarë betimi, por kanë dhënë një deklaratë të veçantë, neutrale ndaj statusit. E vërteta është e rëndësishme”, tha Brnabiq.

Për mënyrën sesi u informuan qytetarët lidhur me betimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë të veriut, deputetët e partive politike opozitare, kanë reaguar në Kuvendit e Kosovës, duke thënë se ata nuk janë betuar sipas ligjeve dhe Kushtetutës së Kosovës.

Deputetët opozitarë, pos tjerash kanë thënë se betimi i formës, siç e kanë thënë ata, të fshehë ka qenë marrëveshje e Qeverisë së Kosovës dhe asaj të Serbisë. Opozitarët kanë kërkuar nga Presidenca e Kosovës dhe një video incizim për të parë në detaje mënyrën e betimi të tyre.

Nga zyra e presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi në një përgjigje me shkrim thanë se “procesi i integrimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve të komunitetit joshumicë, brenda sistemit tonë unik të drejtësisë, është bërë në përputhje me legjislacionin në fuqi dhe marrëveshjen për drejtësi. Në Kosovë tani e tutje funksionon vetëm një sistem unik i drejtësisë, ashtu siç e përcakton Kushtetuta dhe ligjet e Republikës së Kosovës”, thuhet në përgjigjen e presidencën dërguar Radios Evropa e Lirë.

Gjyqtarët dhe prokurorët serbë që, siç thuhet, kanë dhënë betimin para Presidentit të Kosovës, përveç paraqitjes fizike ende nuk kanë filluar me punën e rregullt.

Blerim Isufaj, kryesues i Këshillit Prokurorial të Kosovës tha për Radion Evropa e Lirë, se tek sot prokurorët janë paraqitur në vendet e tyre të punë.

“Natyrisht ata kanë dalë në zyre, ta dinë kush në cilën zyre do të punojë. Janë duke i instaluar kompjuterët. Janë duke u kyçur në rrjetin zyrtar. I kanë pranuar kodet penale në gjuhën serbe. I kemi porositur në kompani kodet e procedurës dhe kodet për të mitur dhe aktualisht kjo është situata”, tha Isufaj. Ai nuk ka dashur të flas për mënyrën sesi janë betuar prokurorët, por se si tha ai “prokurorët do të punojnë me ligjet e Kosovës”.

Marrëveshja e Brukselit për drejtësinë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, e cila ka të bëjë me integrimin në sistemin e Kosovës të gjykatësve dhe prokurorëve serbë nga veriu i vendit, ishte arritur në shkurt të vitit 2015.

Me zbatimin e Marrëveshjes për drejtësinë, është paraparë që të shuhen gjykatat dhe prokuroritë serbe në Kosovë dhe në Serbi, të cilat deri më tash janë marrë me lëndët nga territori i Kosovës.

FacebookTwitterGoogle+Pinterest